TR Warszawa

Poszukiwanie nowego języka teatralnego wyrażającego ducha współczesności, a jednocześnie odnajdywanie rezonujących w tej współczesności ponadczasowych i uniwersalnych tematów oraz archetypów ludzkich postaw i zachowań, ukształtowało odrębną stylistykę TR Warszawa, który od 1998 r. pozostaje pod artystyczną dyrekcją Grzegorza Jarzyny. Scena przy Marszałkowskiej 8 należy do grona najciekawszych teatrów w Polsce i jest jedną z najbardziej cenionych i rozpoznawalnych marek na międzynarodowej scenie teatralnej. Nie tylko wyznacza kierunki ekspresji artystycznej, ale jest też kuźnią talentów, z której wywodzi się wielu wybitnych aktorów i twórców teatralnych średniego i młodego pokolenia. TR Warszawa w swoich działaniach jest otwarty na eksperyment i artystyczne ryzyko. Konfrontuje widzów ze zjawiskami, które niesie zmieniająca się rzeczywistość po to, by dać narzędzia do ich interpretacji, zanim jeszcze staną się przedmiotem społecznego dyskursu. Oddaje dynamikę i napięcia współczesnego społeczeństwa, często antycypując nadchodzące zmiany czy trendy.

TR Warszawa jako pierwszy w Polsce stworzył w teatrze przestrzeń dla otwartych prób czytanych nowej dramaturgii, koncertów, odczytów, wystaw, debat, przeglądów filmowych, akcji artystycznych i edukacji muzycznej, stając się wzorem teatru otwartego, którego aktywność wykracza daleko poza działalność tradycyjnego teatru repertuarowego i poszerza artystyczny czy społeczny kontekst wystawianych przedstawień.

Woyzeck

Dramat

Spektakl Grzegorza Jaremki oparty będzie na dramacie Georga Büchnera, XIX-wiecznego niemieckiego rewolucjonisty, pisarza i przyrodnika. Fabuła „Woyzecka” osnuta jest wokół prawdziwej historii młodego mordercy z Lipska. Büchner sportretował swojego bohatera z niezwykłym współczuciem, ukazał go jako ofiarę okrutnego, bezdusznego społeczeństwa, które depcze każdego, kto nie pasuje do jego norm. Dzieje Woyzecka nie zostały jednak opowiedziane do końca, a tekst znaleziony po śmierci pisarza pozostał we fragmentach. Mimo to, a może właśnie dzięki tej ułomności, „Woyzeck” od ponad wieku uwodzi twórców teatralnych i operowych.

Grzegorz Jaremko z tego rewolucyjnego tekstu wydobywa temat kształtowania się męskiej tożsamości. W jego interpretacji mężczyźni otaczający głównego bohatera to kumple z podwórka, garażowy band. Dramatyczny konflikt nie polega na zderzeniu klas społecznych, ale na konfrontacji różnych sposobów kształtowania, testowania i wyrażania swojej męskości. W tej opowieści o dojrzewaniu energia macho zderza się z męskością miękką, sensualną i rozmytą. Wstyd i lęk inicjacji Woyzecka znajdują ujście w świecie wirtualnym, gdzie bohater eksperymentuje ze swoim ciałem i wizerunkiem. Kiedy wirtualne eksperymenty nie przynoszą wyzwolenia, dochodzi do realnej zbrodni. Miejscem prowokacji jest zatęchły garaż, a może chłopięcy pokój z widokiem na brzeg jeziora.

Niedokończona sztuka Büchnera staje się więc pretekstem do postawienia pytania o współczesną męską tożsamość.

Czy posiadamy rytuały inicjacyjne na wzór tych, które były progiem dorosłości dla wojowników dawnych plemion?
Do jakich kulturowych wzorów męskości mamy dziś dostęp?
Jaka jest relacja między tożsamością mężczyzny a fizjologią ciała?
Gdzie jest przestrzeń buntu wobec stereotypu mężczyzny?
Czy jest możliwy projekt nowej męskości?

Spektakl rekomendowany widzom pełnoletnim.

Szczegóły

Rechnitz. Opera - Anioł Zagłady

Opera

Dlatego ta historia nie może być prawdziwa, mówi badacz historii, który wziął się za rektoskopię historii, a przynajmniej postanowił się wziąć, i jak gdyby wejrzał w historię od drugiego końca. (...) Proszę przyjść jutro, może wtedy! Wtedy może państwo usłyszą: Oto jak kończy się świat Oto jak kończy się świat Oto jak kończy się świat Nie z hukiem lecz ze skomleniem. Specjalnie dla państwa lada moment zacznie się historia, lada chwila zacznie się od nowa. Historia zawsze tylko stroi swoje instrumenty, ale rzadko na nich gra. Ale dziś jest ten dzień, kiedy z nami zagra. Jesteśmy jej instrumentami. Jesteśmy teraz nastrojeni. Zestrajamy się z historią. Nasze zeznania powinny grać i powinny być ze sobą zgrane.
[Elfriede Jelinek, Rechnitz (Anioł Zagłady)]

Scenariusz opery oparty jest na dramacie austriackiej pisarki Elfriede Jelinek, laureatki nagrody Nobla. Tekst odwołuje się do dramatycznych wydarzeń, które miały miejsce na zamku baronowej Margit von Batthyány w austriackiej miejscowości Rechnitz w marcu 1945 roku. Według zeznań świadków, podczas wydanego przez baronową przyjęcia, goście Margit von Batthyány – oficerowie lokalnego SS i Gestapo – wzięli udział w masakrze dwustu żydowskich przymusowych robotników, przywiezionych z Węgier. Zbiorowej mogiły zamordowanych robotników nigdy nie odnaleziono, a opieszale prowadzone śledztwo umożliwiło ucieczkę głównym oprawcom. Tekst Jelinek rozpisany jest na głosy pięciu Posłańców, którzy przedstawiają własne wersje wydarzeń. Spektakl nie będzie rekonstrukcją tego, co stało się 70 lat temu w Rechnitz. RECHNITZ. OPERA (Anioł Zagłady) to próba zrozumienia mechanizmów działania zbiorowej pamięci. Głównym tematem spektaklu jest język jako instrument manipulacji, kłamstw i przemocy. To także opowieść o najnowszej historii Europy i europejskiej tożsamości, której częścią jest doświadczenie wojny i Holokaustu.

Szczegóły

Między nami dobrze jest

Dramat

Spektakl dedykowany pamięci Danuty Szaflarskiej (1915-2017).

„Między nami dobrze jest” to jeden z największych przebojów TR Warszawa, oblegany przez widzów, chwalony przez krytykę i wielokrotnie nagradzany na festiwalach. Spektakl Grzegorza Jarzyny, jednego z najważniejszych polskich reżyserów, oparty jest na sztuce Doroty Masłowskiej, nominowanej do Nagrody Literackiej NIKE. To śmieszny i poruszający portret podzielonego polskiego społeczeństwa, przytłoczonego ciężarem traumatycznej historii, rozdartego między narodową dumę i poczucie wstydu. Za pomocą szalonego, pełnego inwencji języka i ostrego jak brzytwa humoru Masłowska portretuje współczesną Polskę, w której nuworysze, pseudoartyści i medialni celebryci spotykają się z rozczarowaną młodzieżą i żyjącymi na skraju ubóstwa ludźmi z klasy pracującej. Wszyscy próbują utrzymać się na powierzchni toksycznej mieszaniny komercji, katolickiego nacjonalizmu i idealizowanej tragicznej przeszłości.

W premierowej wersji spektaklu rolę Osowiałej Staruszki grała legendarna aktorka Danuta Szaflarska, członkini zespołu TR Warszawa, zmarła w 2017 roku. Była jedną z najdłużej aktywnych na scenie artystek teatru, występowała w „Między nami dobrze jest” jeszcze w wieku 101 lat. W nowej wersji przedstawienia Danutę Szaflarską zastąpi Lech Łotocki, wybitny aktor, występujący w TR Warszawa od początku istnienia tego zespołu.

Przedstawienie „Między nami dobrze jest” było wielokrotnie nagradzane, m.in. Nagrodą im. Konrada Swinarskiego dla Grzegorza Jarzyny przyznaną przez miesięcznik „Teatr" dla najlepszego reżysera w sezonie 2008/2009, Nagrodą Główną IX Ogólnopolskiego Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona" w Zabrzu dla Grzegorza Jarzyny, nagrodami aktorskimi IX Ogólnopolskiego Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona" w Zabrzu dla Aleksandry Popławskiej i Danuty Szaflarskiej, Grand Prix - Nagrodą Publiczności IX Ogólnopolskiego Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona" w Zabrzu, medalem im. Stanisława Bieniasza dla najlepszego dramatopisarza IX Ogólnopolskiego Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona" w Zabrzu dla Doroty Masłowskiej, Grand Prix dla najlepszego spektaklu na II Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym „Boska Komedia", Grand Prix 46. Przeglądu Małych Form Teatralnych „Kontrapunkt" w Szczecinie.

Szczegóły

Inni ludzie

Dramat

Spektakl w reżyserii Grzegorza Jarzyny oparty jest na hiphopowym poemacie Doroty Masłowskiej, jednej z najważniejszych polskich pisarek młodego pokolenia, znanej z bestsellerów "Wojna polsko-ruska pod flagą biało-czerwoną" i "Paw królowej" oraz głośnych dramatów "Między nami dobrze jest" i „Dwoje biednych Rumunów mówiących po polsku”. Miejscem akcji, a zarazem zbiorowym bohaterem tej miejskiej antyballady jest Warszawa; pogrążona w smogu i depresji metropolia, napędzana narkotykami i alkoholem. Miasto, które przyciąga karierowiczów i nieudaczników, artystów i pracowników korporacji, studentów i emigrantów, obiecując złudne szczęście i podrabiany sukces. Przewodnikiem po miejskiej dżungli jest 32-letni Kamil, chłopak z warszawskiego Grochowa, który dorabia sprzedażą narkotyków i marzy o karierze hiphopowca. Razem z nim wyruszamy w podróż w głąb miasta, konfrontując się z różnymi środowiskami i społecznymi klasami, od celebrytów po parkingowych meneli i od lokatorów śródmiejskich apartamentów po mieszkańców peryferyjnych blokowisk.
Luksusowe samochody i wagony tramwajowe, siłownie i sieciowe sklepy, centra handlowe i nocne kluby – wszędzie toczy się bezwzględna walka o uwagę, miłość i akceptację.
„Inni ludzie” to próba portretu Polski trzy dekady po transformacji, opowieść o wspólnocie, którą od środka rozsadzają uprzedzenia i nienawiść. Rzecz o polskim społeczeństwie, w którym pęka międzyludzka więź, a narodowa tożsamość budowana jest na wrogości do innych: Ukraińców, Wietnamczyków czy gejów. To historia ludzi, opętanych wizją wirtualnego szczęścia, opowiedziana trashowym językiem reklam, internetowych wpisów i medialnych doniesień, który zatruwa jak smog i blokuje autentyczną komunikację.
Czy umiemy przekroczyć klasowe bariery?
Czy jesteśmy w stanie przebić informacyjną bańkę i zrozumieć Innych – tych, którzy myślą inaczej, mają inny system wartości, inny język i gust?
Czy łączy nas coś więcej poza dostępem do Internetu?
Spektakl ma charakter partycypacyjny, zrealizował go kolektyw, w skład którego weszli m.in. aktorzy z zespołu TR Warszawa, kompozytorzy, artyści warszawskiej sceny hip-hopu, graficy, animatorzy, artyści wizualni i twórcy wideo. Kilkadziesiąt mieszkańców i mieszkanek Warszawy z różnych środowisk użyczyło swoich wizerunków i głosów do nagrań audio i wideo, wykorzystanych w przedstawieniu.

Szczegóły