Polska Opera Królewska

Polska Opera Królewska powołana została w odniesieniu do historycznych korzeni opery w Polsce, sięgających czasów dynastii Wazów. Z inicjatywy wielkiego miłośnika i mecenasa tej sztuki – króla Władysława IV – w 1637 roku na Zamku Królewskim w Warszawie powstała pierwsza stała scena operowa w Europie. Złoty czas opery polskiej to także lata panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Jego wyśmienitemu gustowi zawdzięczamy budowę Teatru Królewskiego w Letniej Rezydencji Łazienki Królewskie – szczęśliwie zachowanej od zniszczeń perły wśród nielicznych już oryginalnych XVIII-wiecznych teatrów dworskich tego okresu, który stanie się ważnym miejscem działalności Polskiej Opery Królewskiej.

Polska Opera Królewska podejmuje tę tradycję w nowej rzeczywistości, rzeczywistości Wspólnoty Europejskiej i Rzeczypospolitej Polskiej, a swą powinność i tożsamość buduje wokół kardynalnych i fundamentalnych wartości kultury Europy, którymi stale i niezmiennie są Prawda, Dobro, Piękno.

UWAGA: Informujemy, że osoby spóźnione będą wpuszczane na widownię dopiero w trakcie przerwy, o ile została ona przewidziana podczas danego wydarzenia. Osobom spóźnionym niewpuszczonym na widownię nie przysługuje zwrot kosztu biletu.

Koncert symfoniczny / Cimarosa - Doppler - Mozart

Koncert

Znakomici fleciści – Łukasz Długosz i Agata Kielar-Długosz – wystąpią wraz z Orkiestrą Polskiej Opery Królewskiej pod dyrekcją Dawida Runtza. Podczas koncertu w Studiu Koncertowym Polskiego Radia zabrzmią dwa utwory na 2 flety i orkiestrę: Koncert G-dur Domenica Cimarosy oraz Nokturn Franza Dopplera. Program zwieńczy Symfonia „Linzka” Wolfganga Amadeusza Mozarta.

Domenico Cimarosa jest znany głównie z twórczości operowej. Działający w II połowie XVIII wieku kompozytor zasłynął jako szczególnie utalentowany autor oper komicznych. Koncert G-dur należy natomiast do dość skromnej grupy utworów czysto-instrumentalnych kompozytora. Jest też jego jedynym utworem napisanym na 2 flety i orkiestrę. Mimo abstrakcyjnego charakteru kompozycji, słychać zamiłowanie kompozytora do teatralnego dramatyzmu, które jednak Cimarosa sprawnie łączy z instrumentalną wirtuozerią.

Nieco inna sytuacja ma miejsce w przypadku Franza Dopplera. Urodzony w 1821 roku we Lwowie, a działający głównie na Węgrzech przedstawiciel muzycznego rodu, był nie tylko kompozytorem i dyrygentem, ale także wybitnym flecistą-wirtuozem. To właśnie jako instrumentalista zyskał rozgłos i uznanie. Doppler doskonale zna brzmieniowy potencjał fletu, a także możliwości, jakie daje zestawienie dwóch fletów razem. Koncertował wszak w duecie ze swym bratem Karlem w całej Europie. Z ogromnym wyczuciem kształtuje więc dialogi między solistami. Podziw budzą również jego zdolności instrumentacyjne kompozytora, doskonale słyszalne w partii orkiestry.

Koncert rozpoczęty utworem doby klasycyzmu, muzyką tej samej epoki się zakończy. Nie trzeba przypominać, jak szybko potrafił pracować Wolfgang Amadeusz Mozart. Najlepszym tego świadectwem jest wszak niezwykle szeroki katalog kompozycji stworzonych w ciągu zaledwie 35-letniego życia twórcy. Symfonia C-dur KV 425 doskonale objawia sprawność i geniusz wiedeńczyka. Kompozytor przybył do Linzu 30 października 1783 roku. Choć będąc w podróży nie miał ze sobą żadnej ze swych symfonii, przyjął propozycję zaprezentowania swojego kompozytorskiego kunsztu podczas mającego odbyć się niebawem koncertu. W rekordowym tempie napisał nowe dzieło, które zostało z powodzeniem wykonane już 4 listopada 1783. Symfonię tę zwie się „Linzką” właśnie ze względu na miejsce jej powstania.


PROGRAM

Domenico Cimarosa – Koncert na 2 flety i orkiestrę G-dur
Franz Doppler – Nokturn na 2 flety i orkiestrę op. 19
Wolfgang Amadeus Mozart – Symfonia C-dur „Linzka” KV 425

Szczegóły spektaklu

Le Nozze di Figaro / Mozart

Opera

Jeżeli chodzi o oryginalne pomysły, oczekiwał ich od samego początku, a tym, którzy ich nie mieli, doradzał definitywne pożegnanie się z kompozycją. Nie przystępował do studiów nad kompozycją zanim nie poznał prac, świadczących według niego o pewnym talencie, dotyczyło to zarówno jego własnych dzieci, jak i innych uczniów.

Tak pisał o swym ojcu Carl Philipp Emanuel Bach w 1775 roku. W istocie, przemożny wkład Johanna Sebastiana Bacha do historii muzyki nie kończy się na genialnej twórczości kompozytorskich. O jego niemałych zdolnościach pedagogicznych zaświadczają jego synowie. Wilhelm Friedemann (1710-1784), Carl Philipp Emmanuel (1714-1788), Johann Gottfried Bernhard (1715-1739), Johann Christoph Freidrich (1732-1795), Johann Christian (1735-1782) – dla wszystkich, poza najmłodszym, ojciec był jedynym nauczycielem. I choć nie dosięgnęli poziomu sławy swego ojca, to ich dzieło nie pozostało bez znaczenia dla historii muzyki europejskiej.

Najbogatszą spuściznę kompozytorską pozostawił po sobie Carl Philipp Emmanuel. Podobnie jak i jego braciom, przyszło mu żyć w czasach narodzin nowego społecznego ładu, ale i nowej estetyki muzycznej. Twórczość C. Ph. E. Bacha stanowi doskonałe odzwierciedlenie tych zmian. Stąd też jest on uważany za jednego z ważniejszych prekursorów stylu klasycznego. Podczas koncertu zabrzmią jego trzy symfonie na smyczki z 1773 roku. W programie znalazł się też utwór jego starszego brata – Wilhelma Friedemanna Bacha.

Pewnym zaskoczeniem może się wydawać umieszczenie w programie kompozycji Johanna Bernharda (1676-1749), starszego kuzyna słynnego Jana Sebastiana. Warto jednak pamiętać, że familia Bachów w ciągu trzech wieków świetności wydała na świat szereg znakomitych muzyków – kompozytorów, organistów oraz organmistrzów.

Muzyka zabrzmi w wykonaniu zespołu instrumentów dawnej Polskiej Opery Królewskiej – Capella Regia Polona. Przy klawesynie zasiądzie Krzysztof Garstka.



PROGRAM

Carl Philipp Emanuel Bach – Symfonia E-dur, Wq 182/6
Wilhelm Friedemann Bach – Adagio i Fuga d-moll F. 65
Carl Philipp Emanuel Bach – Symfonia A-dur, Wq 182/4
Johann Bernhard Bach – Uwertura e-moll nr 3
Carl Philipp Emanuel Bach – Symfonia h-moll, Wq 182/5



WYKONAWCY

CAPELLA REGIA POLONA

KRZYSZTOF GARSTKA KLAWESYN, DYRYGENT

Szczegóły spektaklu

Muzyka dawna na Zamku Królewskim / Pękiel - Jarzębski - Mielczewski

Koncert

PROGRAM

Marcin Mielczewski – Magnificat
Adam Jarzębski – Concerto terzo
Bartłomiej Pękiel – Magnum Nomen Domini
Adam Jarzębski – Concerto a 3 „Norimberga”
Bartłomiej Pękiel – Dulcis Amor Jesu
Adam Jarzębski – Concerto a 3 „Tamburetta”
Bartłomiej Pękiel – Missa concertata „La Lombardesca”

Szczegóły spektaklu

Bastien i Bastienne / Wolfgang Amadeus Mozart (PREMIERA)

Opera

Bastien i Bastienne to jedno z pierwszych dzieł operowych młodziutkiego Wolfganga Amadeusza Mozarta. Prapremiera tego uroczego singspielu odbyła się w 1768 roku w Wiedniu, w domu słynnego doktora Antona Mesmera. Mozart miał wówczas zaledwie 12 lat. Na tę dziecięcą jednoaktówkę składają się proste, ale niezwykle wdzięczne arie oraz zabawne dialogi.

Jest to swego rodzaju „operowa zabawka”, w której młody Wolfgang Amadeusz przekłada na język muzyczny uczucia podług swej dziecięcej jeszcze miary. Są tu zatem niewinne zaloty, butna zazdrość, płomienne deklaracje, ale i magia uosobiona w postaci czarownika Colasa. Całość została błyskotliwie skomponowana – z wyczuciem i charakterystyczną dla Mozarta kokieterią. Kompozytor wykorzystuje również pełnię możliwości małej orkiestry i wydobywa jej olśniewające brzmienie. Wartka akcja, sielankowa sceneria i kapitalne uchwycenie relacji zachodzących między trojgiem bohaterów – wszystko to dodaje przedstawieniu finezji i lekkości.

W role Bastiena, Bastienne oraz „magika” Colasa wcielają się znakomici soliści Polskiej Opery Królewskiej, którym towarzyszy orkiestra pod przewodnictwem Tadeusza Karolaka. Reżyserii przedstawienia podjął się natomiast Jarosław Kilian – historyk sztuki, uznany reżyser teatralny i operowy.

Szczegóły spektaklu

Bastien i Bastienne / Wolfgang Amadeus Mozart

Opera

Bastien i Bastienne to jedno z pierwszych dzieł operowych młodziutkiego Wolfganga Amadeusza Mozarta. Prapremiera tego uroczego singspielu odbyła się w 1768 roku w Wiedniu, w domu słynnego doktora Antona Mesmera. Mozart miał wówczas zaledwie 12 lat. Na tę dziecięcą jednoaktówkę składają się proste, ale niezwykle wdzięczne arie oraz zabawne dialogi.

Jest to swego rodzaju „operowa zabawka”, w której młody Wolfgang Amadeusz przekłada na język muzyczny uczucia podług swej dziecięcej jeszcze miary. Są tu zatem niewinne zaloty, butna zazdrość, płomienne deklaracje, ale i magia uosobiona w postaci czarownika Colasa. Całość została błyskotliwie skomponowana – z wyczuciem i charakterystyczną dla Mozarta kokieterią. Kompozytor wykorzystuje również pełnię możliwości małej orkiestry i wydobywa jej olśniewające brzmienie. Wartka akcja, sielankowa sceneria i kapitalne uchwycenie relacji zachodzących między trojgiem bohaterów – wszystko to dodaje przedstawieniu finezji i lekkości.

W role Bastiena, Bastienne oraz „magika” Colasa wcielają się znakomici soliści Polskiej Opery Królewskiej, którym towarzyszy orkiestra pod przewodnictwem Tadeusza Karolaka. Reżyserii przedstawienia podjął się natomiast Jarosław Kilian – historyk sztuki, uznany reżyser teatralny i operowy.

Szczegóły spektaklu

Muzyka Dawna na Zamku Królewskim / Concerti Grossi

Koncert

Choć to Giovanni Lorenzo Gregori po raz pierwszy użył terminu concerto grosso dla określenia swoich kompozycji, to za ojca gatunku uważa się Arcangela Corellego. Nie bez przyczyny zatem koncert z cyklu Muzyka dawna na Zamku Królewskim, zatytułowany Concerti grossi, otwiera utwór tego znakomitego włoskiego twórcy. Zbiór dwunastu koncertów, składających się na op. 6 Corellego, stał się bowiem źródłem inspiracji i wzorem do naśladowania dla całej generacji kompozytorów późnego baroku.

U wielkiego Corellego kształcił się między innymi Francesco Geminiani. Nauki mistrza, poszerzone o własne doświadczenia, Geminiani przekazał swoim uczniom. Jednym z nich był Charles Avison, który następnie z zaangażowaniem propagował włoski styl muzyczny w rodzimej Anglii. Muzyka Corellego cieszyła się również uznaniem Giuseppe Valentiniego. Kompozytor ten nie ustawał jednak w próbach prześcignięcia wzoru. We wstępie do swojego op. 7 stwierdza, że owe koncerty są próbą ukształtowania nowego stylu. Na ile udało mu się odciąć od spuścizny znakomitego Arcangela Corellego, słuchacze będą mogli ocenić sami.

Natomiast Georg Muffat odwoływał się do twórcy gatunku bez żadnych kompleksów. Jego II Sonata g-moll – podobnie zresztą jak cały zbiór Armonico Tributo, z którego pochodzi – jawnie nawiązuje do concerti grossi Corellego. Warto jednak podkreślić, że Muffat dopuszczał różne sposoby wykonania swych dzieł. W zależności od dostępnej obsady wykonawczej, sonaty mogły być wykonywane przez zespoły kameralne (3, 4 lub 5 instrumentów) lub pełną orkiestrę, podzieloną – zgodnie z założeniami stylu koncertującego – na dwie konkurujące ze sobą grupy instrumentalne: concertino i tutti.

Gatunek ten z sukcesem uprawiał także Georg Friedrich Haendel. Ukłonem wielkiego twórcy oratoriów w stronę Corellego jest oznaczenie własnych concerti grossi jako op. 6 oraz włączenie do tego cyklu dokładnie 12 koncertów. Haendel zachowuje również właściwy Corellemu układ formalny poszczególnych utworów. Jednocześnie wzbija się na wyżyny geniuszu, integrując w znakomitym cyklu 12 Grand Concertos stylistykę właściwą muzyce włoskiej, francuskiej, angielskiej i niemieckiej.


PROGRAM

Arcangelo Corelli – Concerto grosso op. 6 nr 2
Francesco Geminiani – Concerto d-moll op. 7
Charles Avison – Concerto grosso A-dur
Giuseppe Valentini – Concerto grosso a quatro e sei strumenti op. 7 nr 3
Georg Muffat – Sonata II g-moll z Armonico Tributo
Georg Friedrich Haendel – Concerto grosso op. 6 nr 7


Miejsca na widowni są nienumerowane.
Wejście na koncert przez bramę D (Brama Senatorska). Zapraszamy od 18:30.

Szczegóły spektaklu

Koncert kameralny / Montelli - Muczyński - Beethoven - Crussel

Koncert

PROGRAM

M. Montelli – II Trio A-dur na flet, klarnet i altówkę
R. Muczyński – Duos op. 24 na flet i klarnet
L. van Beethoven – Duett mit zwei obligaten Augenglaesern na altówkę i wiolonczelę
B. H. Crussel – Kwartet D-dur op. 7 nr 3 w opracowaniu na flet, klarnet, altówkę i wiolonczelę

Wejście na koncert otwarte od godz. 19:30.

Szczegóły spektaklu

Apothéoses / Couperin

Koncert

François Couperin to jeden z czołowych francuskich kompozytorów epoki baroku. Choć niemal całe swe życie spędził w służbie na paryskim dworze Ludwika XIV, to w muzyce potrafił łączyć to, co rodzime z tym, co obce. Jego twórcza inwencja oraz niebywały talent muzyczny były wysoko cenione, toteż już za życia kompozytor cieszył się przydomkiem Le Grand.

Warto przypomnieć, że za czasów Couperina ścierały się ze sobą dwa dominujące style. Styl francuski to synonim lekkości, finezji i elegancji. Jego ucieleśnieniem była muzyka Jean-Baptiste’a Lully’ego. Po przeciwnej stronie tego osobliwego „sporu” stał włoski styl koncertujący, którego symbolem stała się twórczość Arcangela Corellego. Wynosząc na Parnas przedstawicieli dwóch przeciwnych sobie kręgów, François Couperin podejmuje wyzwanie integracji dwóch różnych stylów.

Obydwie Apoteozy mają formę wielosegmentową. Couperin opatruje każdą cząstkę barwnym tytułem, co nadaje kompozycjom poetyckiego, ale i żartobliwego charakteru. Powiązanie elementów francuskich i włoskich kryje się nie tylko w budowie muzycznej utworów, ale również wyrażone jest explicite w programie towarzyszącym kompozycjom. Wszak jedna z części zawiera swoiste credo kompozytora, włożone w usta Apollona. Bóg sztuki stwierdza bowiem, iż konsekwencją połączenia gustu francuskiego i włoskiego jest udoskonalenie samej muzyki.


PROGRAM

FRANÇOIS COUPERIN

L’Apothéose de Lully
L’Apothéose de Corelli


Wejście na koncert otwarte od godz. 19:30.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Così fan tutte / Wolfgang Amadeus Mozart (PREMIERA)

Opera

Così fan tutte ossia La scuola degli amanti (Tak czynią wszystkie, czyli Szkoła kochanków) – tak brzmi pełny tytuł jednej z ostatnich oper Wolfganga Amadeusza Mozarta. Nie bez przyczyny Alfred Einstein, biograf genialnego wiedeńczyka, pisał o niej następująco:

„Ta opera jak cudowna bańka mieni się barwami bufonady, parodii, autentycznego i udawanego uczucia. Ale dochodzi jeszcze do tego barwa czystego piękna”.

Opera powstała na zamówienie cesarza Józefa II, a jej prapremiera odbyła się w Wiedniu – w styczniu 1790 roku. Frywolna, kipiąca od emocji sztuka szybko zyskała uznanie żądnej rozrywki publiczności. Doskonałość słynnej opery buffa objawia się zarówno w świetnie skonstruowanym oryginalnym libretcie Lorenza da Ponte, jak i rewelacyjnej muzyce Mozarta. Trafnie odzwierciedlone charaktery postaci, zabawne dialogi i znakomicie skomponowane sceny zbiorowe sprawiają, że Così fan tutte niezmiennie bawi widzów. Przedstawienie pozostawia jednak również przestrzeń na refleksję o naturze ludzkich uczuć.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Così fan tutte / Wolfgang Amadeus Mozart

Opera

Così fan tutte ossia La scuola degli amanti (Tak czynią wszystkie, czyli Szkoła kochanków) – tak brzmi pełny tytuł jednej z ostatnich oper Wolfganga Amadeusza Mozarta. Nie bez przyczyny Alfred Einstein, biograf genialnego wiedeńczyka, pisał o niej następująco:

„Ta opera jak cudowna bańka mieni się barwami bufonady, parodii, autentycznego i udawanego uczucia. Ale dochodzi jeszcze do tego barwa czystego piękna”.

Opera powstała na zamówienie cesarza Józefa II, a jej prapremiera odbyła się w Wiedniu – w styczniu 1790 roku. Frywolna, kipiąca od emocji sztuka szybko zyskała uznanie żądnej rozrywki publiczności. Doskonałość słynnej opery buffa objawia się zarówno w świetnie skonstruowanym oryginalnym libretcie Lorenza da Ponte, jak i rewelacyjnej muzyce Mozarta. Trafnie odzwierciedlone charaktery postaci, zabawne dialogi i znakomicie skomponowane sceny zbiorowe sprawiają, że Così fan tutte niezmiennie bawi widzów. Przedstawienie pozostawia jednak również przestrzeń na refleksję o naturze ludzkich uczuć.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Koncert kameralny / Olga Pasiecznik

Koncert

Kolejne wydarzenie z cyklu Koncertów kameralnych w Pałacu na Wyspie uświetni znakomita sopranistka, solistka Polskiej Opery Królewskiej – Olga Pasiecznik. Artystka występowała na najbardziej prestiżowych scenach świata. Jest też laureatką szeregu międzynarodowych konkursów wokalnych i ma w dorobku ponad 50 albumów CD i DVD. Z powodzeniem występuje zarówno w repertuarze operowym i oratoryjnym, jak i kameralnym.

W Pałacu na Wyspie będzie jej towarzyszył zespół instrumentów dawnych – Capella Regia Polona.

Wejście na koncert od godz. 19:30.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Dziady-Widma / Mickiewicz-Moniuszko

Opera

Dziady-Widma to spektakl dramatyczny z tekstem II części Dziadów Adama Mickiewicza i muzyką Widm Stanisława Moniuszki w inscenizacji i reżyserii Ryszarda Peryta.

Przedstawieniem tym uroczyście zainaugurowała swój pierwszy sezon artystyczny Polska Opera Królewska. Przedstawienie niesie Mickiewiczowskie przesłanie o kanonie wartości, dzięki któremu możemy osiągnąć tak usilnie poszukiwane przez nas szczęście. Spektakl pozwoli nam przypomnieć sobie, że człowieczeństwo spełnia się nie tylko w cierpieniu, ale także we współczuciu, miłosierdziu i miłości.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Scene Buffe / Alessandro Scarlatti

Opera

Choć Alessandro Scarlatti jest znany głównie z oper o poważnej tematyce, to nawet w nich nie stronił od komizmu. Ów słynny kompozytor częstokroć wplata w dramatyczną fabułę parodystyczne sceny, co nadaje swoistą lekkość jego utworom. W katalogu twórczości Scarlattiego znajduje się również szereg niezależnych komicznych scen operowych. Pełniły one funkcję żartobliwego przerywnika, realizowanego w antraktach poważnego przedstawienia. Tego typu intermedia zakładały najczęściej uczestnictwo dwójki solistów, którym towarzyszyła niewielka orkiestra.

Te krótkie formy dramatyczne – mimo zmiany swej funkcji oraz warunków ich realizacji – nie straciły na aktualności. W żartobliwych scenach i dialogach odzwierciedlone zostają bowiem ludzkie charaktery i przywary. Zaś miłosne nieporozumienia, zazdrość, zdrada i podstęp to elementy, które nadają uniwersalny charakter tego typu twórczości.

„W końcu lat siedemdziesiątych […] dowiedziałem się o istnieniu rękopisu, zawierającego intermedia komediowe Alessandro Scarlattiego z przełomu wieku XVII i XVIII, w Sächsisch Landesbibliothek w Dreźnie. Szczęśliwym trafem, w niezbyt odległym czasie, bawiłem przejazdem w tym gościnnym mieście i dzięki uprzejmości miejscowych bibliotekarzy-muzykologów, otrzymałem, drogą wymiany na nieznane im rękopisy polskie, mikrofilm 10 intermediów na dwa głosy z towarzyszeniem zespołu smyczkowego i klawesynu”.

W taki oto sposób Stefan Sutkowski wspominał przywiezienie komediowych intermediów autorstwa Alessandra Scarlattiego do Polski w latach 70. XX wieku. Z dziesięciu utworów, składających się na otrzymany rękopis, wybrane zostały wówczas trzy. Są to: Gl’inganni felici, Dafne oraz Il pastor di Corinto. Tym samym to właśnie one stały się podstawą dla stworzenia przedstawienia pod tytułem Scene buffe. Powraca ono na teatralną scenę w realizacji Polskiej Opery Królewskiej.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Bastien i Bastienne / Wolfgang Amadeus Mozart

Opera

Bastien i Bastienne to jedno z pierwszych dzieł operowych młodziutkiego Wolfganga Amadeusza Mozarta. Prapremiera tego uroczego singspielu odbyła się w 1768 roku w Wiedniu, w domu słynnego doktora Antona Mesmera. Mozart miał wówczas zaledwie 12 lat. Na tę dziecięcą jednoaktówkę składają się proste, ale niezwykle wdzięczne arie oraz zabawne dialogi.

Jest to zatem swego rodzaju „operowa zabawka”, w której młody Wolfgang Amadeusz przekłada na język muzyczny uczucia podług swej dziecięcej jeszcze miary. Są tu zatem niewinne zaloty, butna zazdrość, płomienne deklaracje, ale i magia uosobiona w postaci czarownika Colasa. Całość została błyskotliwie skomponowana – z wyczuciem i charakterystyczną dla Mozarta kokieterią. Kompozytor wykorzystuje również pełnię możliwości małej orkiestry i wydobywa jej olśniewające brzmienie. Wartka akcja, sielankowa sceneria i kapitalne uchwycenie relacji zachodzących między trojgiem bohaterów – wszystko to dodaje przedstawieniu finezji i lekkości.

W role Bastiena, Bastienne oraz „magika” Colasa wcielają się znakomici soliści Polskiej Opery Królewskiej, którym towarzyszy orkiestra pod przewodnictwem Tadeusza Karolaka. Reżyserii przedstawienia podjął się natomiast Jarosław Kilian – historyk sztuki, uznany reżyser teatralny i operowy.



Miejsca na widowni są nienumerowane.
Wejście na koncert przez bramę D (Brama Senatorska). Zapraszamy od 16:30.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Don Giovanni / Mozart

Opera

Wolfgang Amadeusz Mozart napisał Don Giovanniego w 1787 roku, na zamówienie opery w Pradze. Zaledwie rok wcześniej praska publiczność entuzjastycznie przyjęła jego Wesele Figara. Wobec tego sukcesu, dwudziestodwuletni wówczas kompozytor został wkrótce poproszony o szybkie przygotowanie nowego dzieła. Lorenzo da Ponte, librecista, z którym Mozart wielokrotnie współpracował, zaproponował mu opowieść o rozpustniku Don Juanie. Doskonały tekst libretta powstał na kanwie dramatu Burlador de Sevilla (Zwodziciel z Sewilli) Tirsa de Moliny. Da Ponte czerpał również ze sztuki Moliera. Temat okazał się niezwykle inspirujący dla młodego Mozarta. W bardzo krótkim czasie zdołał stworzyć dzieło, które olśniewa tak oryginalnością rozwiązań muzycznych, jak doskonałością formy i dojrzałością brzmienia.

Choć Mozart w swoim prywatnym katalogu wpisał utwór pod prostą nazwą opera buffa, dzieło to częstokroć przypisywane jest do węższego gatunku – dramma giocoso („wesoły dramat”). Wiedeński geniusz przekroczył bowiem ramy zastanej formy i podporządkował w mistrzowskim stylu muzykę wydarzeniom dramatycznym. Przeplatając elementy tragiczne i komiczne, potrafił wykreować rzeczywistość dźwiękową doskonale oddającą zawiłości fabuły i pogłębiającą portrety psychologiczne poszczególnych postaci.

Don Giovanni zajmuje istotne miejsce w repertuarach najważniejszych światowych teatrów operowych. Od prapremiery w Pradze w 1787 roku, do końca wieku XVIII, jak i przez cały wiek XIX nie było więc roku, w którym na deskach którejś ze scen nie pojawiłaby się ta słynna opera. Jej niespotykana popularność nie gaśnie również w wieku XX i XXI. W dokumentacjach tak licznych na przestrzeni wieków realizacji, znajdują się nazwiska największych śpiewaków i dyrygentów, takich jak: Ezio Pinza, Thomas Allen, Fiorenza Cossotto, Kiri Te Kanawa, Claudio Desderi, Ferruccio Furlanetto, Herbert von Krajan, Karl Böhm i wielu innych.





Miejsca na widowni są nienumerowane.

Przedstawienie w oryginalnej wersji językowej.
Czas trwania: ok. 3 h 20 min. z przerwą 20-minutową.
Uwaga: dojście do Teatru Królewskiego w Łazienkach od ul. Agrykola.
Godzinę przed przedstawieniem, a także przez godzinę po jego zakończeniu, publiczność może skorzystać z meleksów kursujących między Teatrem Królewskim a bramą Łazienek na rogu ulic Myśliwiecka/Agrykola.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Pieśni i utwory instrumentalne Fryderyka Chopina

Koncert

Pieśni, jak wiadomo, nie stanowią głównego nurtu twórczości Fryderyka Chopina. Nie oznacza to jednak, iż są to utwory pozbawione znaczenia. Twórczość pieśniarską Chopina cechuje bowiem wyjątkowa różnorodność – zarówno stylistyczna, jak i tematyczna. Tym, co łączy wszystkie wokalne utwory Chopina są polskie teksty. Jest to poezja romantyczna, współczesna kompozytorowi i szczególnie mu bliska. Mieczysław Tomaszewski, wybitny znawca twórczości wielkiego Polaka, określa wręcz ten nurt jego kompozytorskiej działalności mianem „dziennika intymnego”. Chopinowskie pieśni – nacechowane autobiograficznie, a jednocześnie proste i klarowne – stanowią księgę emocji, wrażeń i uniesień kompozytora. Zmniejszają również dystans, jaki wobec geniuszu odczuwa odbiorca jego muzyki.


Wejście na koncert od godz. 19:30.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Orfeusz / Monteverdi

Opera

„Orfeusz Monteverdiego nie należy do tych jednoznacznych dzieł, które tłumaczą się tylko w jeden sposób i mają jedną warstwę, jedną płaszczyznę znaczeń. Przeciwnie – zaliczyć go trzeba do tych arcyutworów ludzkiego ducha, które komunikują nam znacznie więcej, niż ujawnia ich fabuła rozumiana dosłownie jako pewien ciąg wydarzeń dramatycznych” – tak pisze Ewa Obniska, autorytet najwyższej próby.

Zaiste, Monteverdi dokonał dzieła o kardynalnym znaczeniu dla dziejów kultury europejskiej. Tworząc sceniczną postać Muzyki, uwolnił muzykę od obowiązku dźwigania Słowa, a uczynił ją skrzydlatym żywiołem metafizycznej wolności Słowa. Dla Monteverdiego Muzyka była rzeczywistym i absolutnym początkiem opery, a paradoksalnie służyła prymatowi słowa. Dla tejże Muzyki kompozytor niejako stworzył Ołtarz – symboliczną przestrzeń jej rozbrzmiewania, tak by mogła definiować scenariusz ruchu – czyli t o p o – g r a f i ę Orfeusza: kompozycję, rytm, strukturę gestu, dynamikę wzajemnych relacji. Harmonizując śpiew i ruch w jednorodny kształt sceniczny stanowi pierwszą lekcję praktycznego postępowania reżysera z partyturą w operze.

Świadomość zamierzonego efektu muzycznego oraz możliwość uzyskania na scenie odpowiadającego mu efektu teatralnego jest perfekcyjnie, ale w sposób nieoczywisty zapisana w tekście partytury. Kompozytor zapisał językiem muzyki to, czego doświadczyć ma widz patrzący na przedstawienie. Gdy w ten sposób czytamy partyturę, udaje się nam ją przełożyć na znaki teatralne i doprowadzić do rezultatu scenicznego, którego siła i teatralna uroda nieporównywalna jest z jakimkolwiek innym rozwiązaniem.

Cała partytura Monteverdiego zbudowana jest z emocjonalnych i sonorycznych kontrastów. W swej strukturze nawiązuje do reguł dramaturgii w teatrze starożytnej Grecji. Monteverdi podkreśla całkowitą i absolutną jednorodność muzyki, nadając jej w ten sposób ascetyczny wymiar filozoficzny i mistyczny. Jego muzyka przedstawia w sposób widzialny to, co niewidzialne. W jego partyturze wyraziście widoczna jest orficka metafizyka oraz wzajemne przenikanie się trzech głównych żywiołów antyku: omoiosis – pathopois – katharsis, tworzących stylistyczną jedność i zupełnie nowy kształt ekspresji dla Prawdy, Dobra i Piękna, rozpiętych między „grecką filozofię” i „europejską teologię”.

Monteverdi w finale swojej genialnej opery to, co mitologiczne przenika tym, co teologiczne i ojciec (Apollo) wraz z synem (Orfeusz) wstępują do Nieba. Ten finał stanowi niezwykle ważny i znaczący akt dla całej późniejszej historii opery w Europie. To iście platońskie zakończenie, w którym miłość Orfeusza jest niewzruszona i pewna, a jego droga nie kończy się tu – na ziemi, lecz prowadzi do Ojca, do Nieba.

Orfeo Monteverdiego stanowi operową alegorię świata, która poprzez wiarę odsłania Nadzieję, która prowadzi ku Wiecznej Miłości.
Ryszard Peryt

Miejsca na widowni są nienumerowane.
Wejście na przedstawienie przez bramę D (Brama Senatorska). Zapraszamy od 18:30.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Pieśni i ballady Stanisława Moniuszki

Koncert

Muzyka wokalna Stanisława Moniuszki obejmuje szeroką gamę gatunków muzycznych – od słynnych arii operowych, przez utwory wokalno-orkiestrowe, aż po rozliczne pieśni o tematyce religijnej i świeckiej. Wielką zasługą kompozytora była wieloletnia praca nad stworzeniem repertuaru, który mógłby być z powodzeniem wykonywany w ramach domowego muzykowania. Efektem tej działalności jest dwanaście tomów Śpiewnika domowego. O wydanie pierwszych sześciu zeszytów zadbał sam kompozytor. Natomiast sześć kolejnych ukazało się drukiem już po jego śmierci.

W bogactwie różnorodności pieśni Moniuszki brzmią wyraźnie polskie nuty. Narodowy charakter obecny jest zarówno w motywach muzycznych, jak i licznych nawiązaniach do tradycyjnej obrzędowości, głębokiej duchowości oraz polskiego krajobrazu. Wartością szczególną jest również sposób doboru tekstów. Moniuszko sięga do twórczości najznakomitszych rodzimych autorów, tworząc tym samym umuzycznioną antologię polskiej poezji. Sam zaś stwierdza skromnie:

„Mnie przynajmniej zdaje się, że każdy dobry wiersz przynosi z sobą gotową melodię, a umiejący ją podsłuchać i przelać na papier jedna sobie nazwanie szczęśliwego kompozytora wtenczas, gdy niczym innym, jak tylko tłumaczem tekstu w muzycznym języku nazwać by się powinien”.


Wejście na koncert od godz. 19:30.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Koncert symfoniczny / Mozart

Koncert

Polska Opera Królewska zaprasza na koncert, podczas którego zabrzmi muzyka symfoniczna Wolfganga Amadeusza Mozarta. Orkiestrę poprowadzi znakomity Dawid Runtz.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Le nozze di Figaro / Mozart

Opera

Inscenizacja opery Le nozze di Figaro (Wesele Figara) Wolfganga Amadeusza Mozarta przygotowana przez Polską Operę Królewską cieszy się niegasnącym zainteresowaniem publiczności. Dzieło, które od ponad dwustu lat jest obecne w repertuarze teatrów operowych całego świata, zachwyca bowiem doskonałością formy i lekkością muzycznych przebiegów.

Libretto opery sporządził Lorenzo da Ponte. Jest ono adaptacją komedii Le mariage de Figaro, ou La folle journée Pierre’a Augustina Beaumarchais’go. Choć pomysł na wykorzystanie tej właśnie sztuki należał do Mozarta, to Da Ponte doskonale wywiązał się z zadania. Natomiast Mozart, otrzymawszy świetnie skomponowany scenariusz, stworzył muzyczne arcydzieło. W rzeczywistości libretto opery jest skutecznym połączeniem ciekawej i wartkiej akcji z szeregiem komediowych intryg. Na szczególną uwagę zasługuje też wachlarz portretów ludzkich charakterów, co w doskonały sposób potrafi wykorzystać Mozart. Rozterki i radości postaci ukazane są w popisowych ariach oraz licznych scenach zespołowych. Tymczasem duety i tercety ożywiają akcję, a ich muzyczna treść świadczy o wrażliwości kompozytora na zmienność i głębię ludzkich emocji.

Słowa i dźwięki, a także środki sceniczne i muzyczne, zostały w Le nozze di Figaro doskonale zespolone. Geniusz muzyczny i dramatyczny, uniwersalne przesłanie oraz komizm sytuacji sprawiają, że ta czteroaktowa opera buffa – począwszy od swej wiedeńskiej prapremiery w 1786 roku, aż po dziś – bawi i wzrusza kolejne pokolenia muzycznych koneserów.

Solistów i orkiestrę Polskiej Opery Królewskiej zza pulpitu dyrygenckiego poprowadzi Dawid Runtz.

Miejsca na widowni są nienumerowane.
Przedstawienie w oryginalnej wersji językowej. Czas trwania: ok. 3,5 h z przerwą 20-minutową.
Uwaga: dojście do Teatru Królewskiego w Łazienkach od ul. Agrykola.
Godzinę przed przedstawieniem, a także przez godzinę po jego zakończeniu, publiczność może skorzystać z meleksów kursujących między Teatrem Królewskim a bramą Łazienek na rogu ulic Myśliwiecka/Agrykola.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Nel mondo del tormento

Koncert

Polska Opera Królewska zaprasza na koncert Nel mondo del tormento. Tematem przewodnim koncertu jest cierpienie zaklęte w muzycznych obrazach. Z zespołem instrumentów dawnych Capella Regia Polona wystąpi znakomita solistka Polskiej Opery Królewskiej – Anna Radziejewska.

Program otwiera canzonetta Hor ch’e tempo di dormire Tarquinia Meruli, jednego z czołowych przedstawicieli wczesnego baroku. Napisana w 1636 roku canzonetta jest w istocie kołysanką. Czułe i pełne miłości frazy kierowane do niemowlęcia przepełnione są jednak troską i smutkiem. W wypowiadanym tekście pobrzmiewa bowiem zapowiedź męki i śmierci usypianego dziecka, którym jest Jezus Chrystus. Radość i ból splatają się ze sobą, co doskonale odzwierciedla przejmująca melodyka partii solistki. Oszczędne basso continuo, zbudowane niemal w całości na dwudźwiękowym ostinato, dodatkowo wzmacnia szczególny rodzaj dramatyzmu tkwiącego w utworze.

Lasciate mi morire (Pozwólcie mi umrzeć) – błaga natomiast tytułowa bohaterka opery Arianna Monteverdiego (1608). Choć do dziś zachował się zaledwie jeden jej fragment – słynny Lament Ariadny, to nie ulega wątpliwości, że całość była istnym arcydziełem. W pieśni porzuconej przez ukochanego kobiety wyrażona jest skarga pulsującą skrajnymi uczuciami. Miłość bowiem ściśle wiąże się z nienawiścią, buntem i ogromnym cierpieniem. Każda emocja wyrażona w tekście znajduje swój doskonały odpowiednik w olśniewającej i poruszającej do głębi muzyce.

W finale koncertu zabrzmi zaś kantata La Lucrezia HWV 145, którą Haendel napisał około 1706 roku. W szeregu recytatywów i arii Haendel oddaje cierpienie skrzywdzonej i upokorzonej przez Sekstusa Tarkwiniusza Lukrecji. Targana rozpaczą, błaga bogów o zemstę na swym oprawcy, ostatecznie zaś sama pozbawia się życia.

Między kompozycjami wokalno-instrumentalnymi zabrzmią w roli swoistych intermezzi dwie kompozycje instrumentalne. Pierwszą z nich jest Sonata nr 4 ze zbioru Sonate concertate in stil moderno, której kompozytorem jest Dario Castello. Choć niewiele wiadomo na temat życia tego kompozytora, to jakość i poziom jego kompozycji świadczą o szczególnej roli, jaką odegrał w kształtowaniu muzyki instrumentalnej w epoce baroku. Podczas koncertu zostanie wykonana także Sonata triowa op. 2 nr 9 Arcangela Corellego. Ten znany z doskonałej techniki i szlachetnego dźwięku skrzypek, swoimi sonatami wyznaczył kierunek rozwoju tego gatunku dla kolejnych pokoleń kompozytorów.

PROGRAM

Tarquinio Merula – Hor ch’è tempo di dormire
Dario Castello – Sonata nr 4 z Sonate concertate in stil moderno
Claudio Monteverdi – Lamento d’Arianna
Arcangelo Corelli – Sonata triowa op. 2 nr 9
Georg Friedrich Haendel – La Lucrezia HWV 145


Wejście na koncert od godz. 19:30.

Szczegóły spektaklu

Festiwal. Straszny Dwór / Moniuszko

Opera

Straszny dwór Stanisława Moniuszki realizowany został przez Polską Operę Królewską w momencie szczególnym. Z jednej strony premiera tej patriotycznej opery stanowiła podsumowanie obchodów setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Z drugiej – otwierała ona rok 2019, ustanowiony Uchwałą Sejmu RP Rokiem Stanisława Moniuszki. W przedstawieniu w reżyserii Ryszarda Peryta występują znakomici soliści, zespół wokalny i orkiestra Polskiej Opery Królewskiej pod batutą Grzegorza Nowaka.

Ciągłe zdrowie tylko cieszy i praca, do której, jako jedynej prawdziwej bieżących klęsk pocieszycielki, wróciłem z zapałem po długim wypoczynku… Tak pisał Moniuszko do przyjaciela, pochylając się na powrót nad rozpoczętym w 1861 roku rękopisem Strasznego dworu. Wstrząśnięty klęską powstania styczniowego, kompozytor stworzył dzieło ku pokrzepieniu serc, na wzór Mickiewiczowskiego Pana Tadeusza.

Prapremiera Strasznego dworu miała miejsce w Warszawie 28 września 1865. Mimo entuzjastycznego przyjęcia przez publiczność, opera została zdjęta z afisza zaledwie po trzech przedstawieniach. Carska cenzura szybko bowiem dostrzegła urzekającą atmosferę polskości zawartą zarówno w treści libretta przygotowanego przez Jana Chęcińskiego, jak i w samej muzyce. Moniuszko sięgnął nie tylko po rytmy charakterystyczne dla polskich tańców, ale też po szereg innych środków muzycznych. W ariach i chórach pobrzmiewają więc nawiązania a to do rodzimego folkloru, a to do lirycznych tradycji romantycznej pieśni. Jakże wzruszające w czasach niewoli musiały być wspomnienia dawnej obrzędowości. Jak znacząco musiała wybrzmiewać słynna aria z kurantem, w której pod słowami tęsknoty za zmarłą matką kryje się nieutulone łkanie nad losem zniewolonej ojczyzny…

Miejsca na widowni są nienumerowane.
Uwaga: dojście do Teatru Królewskiego w Łazienkach od ul. Agrykola.
Godzinę przed przedstawieniem, a także przez godzinę po jego zakończeniu, publiczność może skorzystać z meleksów kursujących między Teatrem Królewskim a bramą Łazienek na rogu ulic Myśliwiecka/Agrykola.

Szczegóły spektaklu