Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego

ul. Kozia 11
00-070 Warszawa

Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego mieści się w pobliżu placu Zamkowego przy ul. Koziej 11 w Warszawie. Jest to jedyna instytucja tego typu w Polsce i jedna z nielicznych w Europie. Muzeum Karykatury w Warszawie powstało w roku 1978. Jego twórcą, a później długoletnim dyrektorem był znakomity rysownik i satyryk Eryk Lipiński. Idea powstania Muzeum Karykatury nurtowała go już na początku lat 60. XX wieku. Najpierw Muzeum działało jako Oddział Muzeum Literatury, by w 1983 roku uzyskać samodzielność i stałą siedzibę w dawnej oranżerii Pałacu Prymasowskiego przy ul. Koziej. Pierwotny zbiór 2500 obiektów rozrósł się do kolekcji ponad 20-tysięcznej. Zawiera ona wiele arcydzieł karykatury polskiej i światowej – od XVIII-wiecznych po najnowsze.

Muzeum czynne jest od wtorku do niedzieli od godz. 10:00 do godz. 18.00

Wystawy "Kolorowe odcienie szarości" Macieja Trzepałki i "Wiater w oczy'' Tomasza Wiatera

Wystawa

KOLOROWE ODCIENIE SZAROŚCI

Maciej Trzepałka – rysownik i ilustrator. Urodził się w 1963 r. w Zabrzu. W 1987 r. ukończył studia polonistyczne na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Jako rysownik debiutował w tygodniku „Tak i Nie” w 1986 r. Publikował w wielu polskich czasopismach, takich jak katowicka „Gazeta Wyborcza”, „Taki i Nie”, „Głos Przyrody”, „Naj”, „Mój Pies”, „Kwak”, magazyn „Autoklub”, „Tina”, „Wiadomości Wędkarskie”, „Las Polski”, „Drwal”, „Jagodnik”, „Świerszczyk”. Ilustrował podręczniki szkolne dla wydawnictw: Videograf, Juka-91, MAC Edukacja, Nowa Era, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne i książki dla dzieci: Maciej Trzepałka „Kosmiczna żabka”, Małgorzata Strękowska-Zaremba „Abecelki i Duch Bursztynowego Domu”, Janusz Dunin „Stefek Burczymucha i inne niezapomniane wiersze”, Agnieszka Galica „Zmartwienie Anatola”. Twórca przygód i postaci rysunkowych Lucynki i Zająca Kicaja w rubryce czasopisma dla dzieci „Świerszczyk” oraz reportera Kacperka w kwartalniku „Głos Przyrody”. Od 2002 r. jest aktywnym uczestnikiem oraz laureatem krajowych i międzynarodowych konkursów na rysunek satyryczny. Brał udział w wielu wystawach zbiorowych rysunku, ilustracji i komiksu. W 1993 r. w Muzeum Miejskim w Zabrzu odbyła się jego pierwsza wystawa indywidualna. Prace artysty odnaleźć można m.in. w zbiorach Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w Warszawie, Galerii Satyrykon w Legnicy, Galerii Resursa w Żyrardowie, Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze, Ośrodka Kultury w Niemodlinie, a także w kolekcjach zagranicznych: we Włoszech, w Portugalii, Chorwacji, Szwecji, Belgii, Czechach, Turcji, Indiach, Chinach i na Słowacji.

Wystawa zawiera sześćdziesiąt dziewięć prac ze zbiorów muzeum oraz z kolekcji artysty. Tytuł wystawy odnosi się do paradoksu słodko-gorzkiej rzeczywistości, która ma odzwierciedlenie w kolorystyce i szarości na ekspozycji. Obok rysunków wykonanych tuszem wśród odcieni jego twórczości znajdziemy także te „wypełnione” kredką z charakterystyczną linią konturów i kreślonym cienkopisem deszczem drobnych kresek na każdym z planów. Może to próba uporządkowania, a może też – nadania charakterystycznego rytmu kompozycji, z której wyłaniają się bohaterowie jego ilustracji: ludzie, zwierzęta, rośliny lub przedmioty – pisze Elżbieta Laskowska, dyrektor Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego w tekście wstępnym do katalogu wystawy. Wiele prac Trzepałki powstaje także przy użyciu akwareli lub tempery. W tym przypadku kontury postaci i przedmiotów, jeśli nie zostaną wydobyte czarną lub barwną linią, stają się mniej formalne, zamazane, choć nadal widocznie oddzielone zróżnicowaniem odcieni – dodaje.

Tytułowe „odcienie” nawiązują także do różnorodności tematycznej prac Macieja Trzepałki oraz wywoływanych przez nie odczuć. […] jego rysunki, niejednokrotnie dotykające poważnej tematyki, budzą nie tylko uśmiech, lecz także emocje przynależne reakcjom na ostrzejszą satyrę. Tak dzieje się w przypadku prac poruszających kwestie ekologii, ochrony przyrody, działalności człowieka, odwołujących się do tematów ekonomicznych oraz polityki, gdzie bronią „w rękach” jego bohaterów pozostaje humor o nieco ciemniejszej, a czasem nawet prawie czarnej barwie – wyjaśnia Laskowska.

Prezentacji towarzyszy katalog z reprodukcjami dzieł.
Kurator wystawy: Paulina Pilcicka

WIATER W OCZY

Tomasz Wiater – rzeźbiarz, rysownik. Urodził się w 1969 roku w Makowie Podhalańskim. Ukończył Liceum Plastyczne im. Antoniego Kenara w Zakopanem. W latach 1990-1995 studiował na Wydziale Rzeźby ASP w Warszawie. W 1995 roku otrzymał dyplom w pracowni prof. Adama Myjaka. W latach 1997-1998 odbył staż artystyczny w École Nationale Supérieure des Beaux-Arts w Paryżu. Stypendysta Rządu Francuskiego (1997-98), Ministra Kultury i Sztuki (1997) oraz Fundacji im. Stefana Batorego. Laureat nagrody w dziedzinie rzeźby Akademii Francuskiej i Instytutu Francuskiego w 1996 roku. W latach 1999-2003 pracownik Wydziału Rzeźby ASP w Warszawie. Debiutował jako rysownik w latach 80. w wydawnictwach niezależnych. Od 1992 roku związany jest z tygodnikiem „NIE”. Od 2011 roku prowadzi autorską stronę internetową „Wiater w oczy”. Autor książek „Habemus pamparampampam”, „Siwy Dym!”, „Duda plus”. Członek Stowarzyszenia Polskich Artystów Karykatury i Związku Polskich Artystów Plastyków.

Swoje rysunki satyryczne prezentował na wystawach indywidualnych w kraju, m.in.: Klub Kultury Kazimierz z okazji „Dni Świeckości”, Kraków (2012); Areszt Śledczy Olszynka Grochowska w proteście przeciwko więzieniu Piotra Ikonowicza, Warszawa (2013); Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego „Wiater w oczy”, Warszawa (2019). Kilkakrotnie brał udział w Nocy Muzeów, udostępniając zwiedzającym swoją pracownię na warszawskim Grochowie. Brał udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą, m.in.: Satyrykon, Legnica (1996); Satyrykon, Legnica (2012); X Biennale Internationale du dessin d’humour de Jonzac, Francja (2012); A to polska właśnie, Warszawa (2014); Satyrykon, Legnica (2015); 12. Spotkania z Satyrą i Karykaturą „Morka 2015”, Ustronie Morskie (2015); Polityka w karykaturze. Prawdziwa cnota krytyk się nie boi, Warszawa (2015); 11. plener satyryczny „Smaki w przeszłości”, Biskupin (2015); Satyrykon, Legnica (2016); Cztery Pory Karykatury. Rysunki Roku 2015, Warszawa (MK, 2016); Cztery Pory Karykatury. Rysunki Roku 2016, Warszawa (MK, 2017); Sól w oku satyry, Wieliczka (2018), Satyrykon, Legnica (2018); Cztery Pory Karykatury. Rysunki Roku 2017/2018, Warszawa (MK, 2018); I Ogólnopolski Konkurs na Rysunek Prasowy im. Aleksandra Wołosa, Olsztyn (2019); Satyrykon, Legnica (2019).

Jest laureatem nagród i wyróżnień, m.in.: nagroda specjalna – Festiwal Satyry Europejskiej, Warszawa (2015); wyróżnienie – Cztery Pory Karykatury: Zima, Warszawa (MK, 2015); wyróżnienie – Cztery Pory Karykatury: Wiosna, Warszawa (MK, 2015); II nagroda – Cztery Pory Karykatury: Zima (MK, 2015); III nagroda – Cztery Pory Karykatury: Zima (MK, 2016); III nagroda – Cztery Pory Karykatury: Wiosna (MK, 2016); I nagroda – Cztery Pory Karykatury: Lato, Warszawa (MK, 2016); II nagroda – Cztery Pory Karykatury: Jesień (MK, 2016); nagroda legnickich dziennikarzy im. Andrzeja Waligórskiego – Satyrykon, Legnica (2016); wyróżnienie – Cztery Pory Karykatury: Wiosna (MK, 2017); I nagroda – Cztery Pory Karykatury: Lato (MK, 2017); wyróżnienie – Cztery Pory Karykatury: Lato (MK, 2017); wyróżnienie – Cztery Pory Karykatury: Jesień, Warszawa (MK, 2017); I nagroda – Cztery Pory Karykatury: Zima 2017/2018, Warszawa (MK, 2018); wyróżnienie – Cztery Pory Karykatury: Zima 2017/2018, Warszawa (MK, 2018); I nagroda i „Rogaty Ołówek” – Cztery Pory Karykatury. Rysunki Roku 2017/2018, Warszawa (MK, 2018); nagroda honorowa – I Ogólnopolski Konkurs na Rysunek Prasowy im. Aleksandra Wołosa, Olsztyn (2019).

Na wystawie pokazanych zostanie około 300 obiektów wybranych ze zbiorów muzeum oraz z prywatnej kolekcji Wiatera – oryginalne rysunki, którym towarzyszyć będą formy rzeźbiarskie wykonane specjalnie na potrzeby ekspozycji. Tematyka wystawy skupia się wokół religii, władzy i polityki, prace przedstawiają właściwy dla twórcy dosadny, mocny rodzaj satyry.

Prezentacji towarzyszy dwuczęściowy katalog z reprodukcjami dzieł
Kurator wystawy: Piotr Kułak

Szczegóły