Centrum Interpretacji Zabytku

ul. Brzozowa 11/13
00-278 Warszawa

Centrum Interpretacji Zabytku stanowi początek szlaku kulturalnego piwnic staromiejskich. Wystawa stała to ekspozycja przedstawiająca Stare Miasto jako zespół zabytkowy wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Centrum zajmuje pomieszczenia przebudowanej dawnej kotłowni mieszczącej się pomiędzy staromiejskimi kamienicami z wejściem od ulicy Brzozowej. Jest to poziom parteru, podziemia oraz przeszklony dziedziniec o łącznej powierzchni 435,3 m2.

Autorem projektu architektonicznego obiektu oraz założeń aranżacji wystawy stałej jest pracownia architektoniczna Archistudio Anna i Wojciech Kleinrok. Realizatorami wystawy są Marek i Maciej Mikulscy.

Ekspozycja została zaprojektowana w układzie chronologicznym podzielonym na etapy historyczne. Jest kombinacją elementów tradycyjnych, statycznych (plansze, fotografie wielkoformatowe, plany i rysunki) oraz dynamicznych z wykorzystaniem technik multimedialnych (prezentacje multimedialne, przeglądarki zdjęć, animacje tematyczne).

Już w przedsionku Centrum zwiedzający zobaczą fragment odkrytego przez archeologów staromiejskiego muru. Następnie, po krótkim zapoznaniu się z historią Warszawy oraz kalendarium historycznym Starego Miasta, dowiedzą się o losach Starówki i jej mieszkańców w okresie II wojny światowej. Historia została opowiedziana poprzez losy wybranych kamienic, ulic i kościołów. Jedna z sal wystawienniczych jest poświęcona czasom odbudowy Starego Miasta oraz wpisowi zrekonstruowanego zespołu zabytkowego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1980 roku. Oprócz wielu fotografii ukazujących czas odbudowy, znajdzie się zaaranżowana z autentycznych obiektów pracownia architektoniczna z lat 50.-60.

W Centrum Interpretacji Zabytku znajdzie się punkt informacyjny dotyczący całego szlaku piwnic staromiejskich. Pozostałe lokalizacje (przy ul. Boleść 2 oraz przy ul. Jezuickiej 4) szlaku staromiejskich piwnic można zwiedzać codziennie od 10.00 do 20.00.

Centrum Interpretacji zabytku jest czynne od wtorku do niedzieli od godz. 10.00 do godz. 19.00.

Centrum Interpretacji Zabytku - Wystawa stała

Wystawa

Ekspozycja została zaprojektowana w układzie chronologicznym podzielonym na etapy historyczne. Jest kombinacją elementów tradycyjnych, statycznych (plansze, fotografie wielkoformatowe, plany i rysunki) oraz dynamicznych z wykorzystaniem technik multimedialnych (prezentacje multimedialne, przeglądarki zdjęć, animacje tematyczne).

Już w przedsionku Centrum zwiedzający zobaczą fragment odkrytego przez archeologów staromiejskiego muru. Następnie, po krótkim zapoznaniu się z historią Warszawy oraz kalendarium historycznym Starego Miasta, dowiedzą się o losach Starówki i jej mieszkańców w okresie II wojny światowej. Historia została opowiedziana poprzez losy wybranych kamienic, ulic i kościołów. Jedna z sal wystawienniczych jest poświęcona czasom odbudowy Starego Miasta oraz wpisowi zrekonstruowanego zespołu zabytkowego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1980 rok

Szczegóły spektaklu

Lęk wysokości: Prudential House jako pierwszy drapacz chmur w Warszawie - Wykład dr Ewy Toniak

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Pamięć do wynajęcia - historia warszawskiego Prudentialu".

PAMIĘĆ DO WYNAJĘCIA – HISTORIA WARSZAWSKIEGO PRUDENTIALU
Historia budynku to wielowątkowa narracja o pamięci miasta i ludzi – Prudential to pierwszy warszawski drapacz chmur, z ambicjami do nowoczesności i luksusu, heroicznym epizodem z powstania warszawskiego, a później z ideologicznymi zawłaszczeniami okresu powojennego, przeróbkami w duchu socrealizmu, stopniowym upadkiem jako Hotel Warszawa, który wreszcie doczekał się stylistycznego liftingu ostatnich lat. Gmach Prudentialu to wręcz miniatura Warszawy – przeobrażał się wraz z miastem, gdy zmieniały się władze i epoki. Przedwojenny budynek mieszczący wówczas brytyjskie Towarzystwo Ubezpieczeniowe Prudential oraz luksusowe apartamenty to symbol stolicy sprzed wojny, pierwszy biurowo-mieszkalny wieżowiec, metafora aspiracji do wielkomiejskiego „city”.

dr Ewa Toniak jest historyczką sztuki, adiuntką na Wydziale Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie. Interesuje się relacjami sztuki, przestrzeni i autobiografizmu, pamięcią kulturową i współczesnymi narracjami o PRL-u. Autorka książek „Olbrzymki. Kobiety i socrealizm” (2008, 2009), „Śmierć bohatera” (2015) i „Prace rentowne. Polscy artyści między ekonomią a sztuką w okresie odwilży” (2015). Aktualnie pracuje nad pierwszą monografią budynku Prudentialu.

21 stycznia
Lęk wysokości: Prudential House jako pierwszy drapacz chmur w Warszawie
W czasie spotkania porozmawiamy o stołecznych drapaczach: budynku Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej, projektach konkursowych okresu międzywojnia oraz gmachu Prudentialu. Polscy architekci fascynowali się wówczas Nowym Jorkiem, wyprawiając się do Ameryki na początku XX wieku; wśród nich był przede wszystkim przyszły współbudowniczy Prudentialu, wybitny inżynier prof. Stefan Bryła. Przyjrzymy się także modernizacji Warszawy i ścierającym się w niej konfliktom – centrum z peryferiami (Nowy Jork a Warszawa); nowoczesności z tradycją (drapacze chmur a swojska architektura); starego z nowym (chaotyczne, XIX-wieczne centrum Warszawy a porządkujący je drapacz chmur).

Szczegóły spektaklu

Ogród botaniczny w Padwie i szesnastowieczna "republika uczonych" - Wykład dr Małgorzaty Szafrańskiej

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Ukryte znaczenia ogrodów - arcydzieła z listy Światowego Dziedzictwa UNESCO".

UKRYTE ZNACZENIA OGRODÓW – ARCYDZIEŁA Z LISTY ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA UNESCO
Ogród to nie tylko rośliny. Ogrody wyrastają na glebie kultury, żywią się wyobraźnią i intelektem swych twórców. Dopiero po latach zdradzają społeczne chwyty, polityczne strategie i kulturowe mody, które je kształtowały. W trzech wykładach odwiedzimy cztery ogrody – uczonych, cesarza-poety, następnie ogród mitów, wreszcie ogród władzy. Pokażą one, jak sztuka ogrodowa wykorzystuje język symboli i ukrytych znaczeń przestrzeni – zarówno fizycznej, jak i społecznej.

dr Małgorzata Szafrańska była wieloletnią kustoszką w Zamku Królewskim w Warszawie, gdzie zajmowała się historią zamkowego ogrodu oraz wspomagała wiedzą historyczną jego rewaloryzację. Książka „Ogrody Zamku Królewskiego w Warszawie” wydana w 2017 roku otrzymała wyróżnienia w konkursach o nagrodę Klio, Sybilli oraz Wierzb. Dr Szafrańska wykłada historię ogrodów na Uniwersytecie Warszawskim, jest członkinią rady redakcyjnej „Studies in the History of Gardens and Designed Landscapes”. Zajmuje się teorią sztuki ogrodowej i ogrodem jako zjawiskiem kultury.

28 stycznia
Ogród botaniczny w Padwie i szesnastowieczna „republika uczonych”
Dwa włoskie miasta – Padwa i Piza – walczą od XVI wieku do dziś o to, w którym z nich powstał pierwszy w Europie ogród botaniczny. Wejdziemy do tego ładniejszego. Spróbujemy ustalić, po co powstał, dlaczego ma dziwaczny kształt koła i co się w nim działo. Następnie, zobaczymy, jak w XVI wieku funkcjonować mogła międzynarodowa społeczność uczonych i jak pomidor został afrodyzjakiem. Poznamy ówczesnych kolekcjonerów, złodziei i śmiałych żeglarzy. W swych początkach nauki przyrodnicze przeplatały się ze sztuką. Odpowiadały na potrzebę poszukiwania cudowności i grozy.

Szczegóły spektaklu

Marzyciele i praktycy: Marcin Weinfeld, Stefan Bryła i inni twórcy związani z budową gmachu Prudentialu - Wykład dr Ewy Toniak

Wystawa

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Pamięć do wynajęcia - historia warszawskiego Prudentialu".

PAMIĘĆ DO WYNAJĘCIA – HISTORIA WARSZAWSKIEGO PRUDENTIALU
Historia budynku to wielowątkowa narracja o pamięci miasta i ludzi – Prudential to pierwszy warszawski drapacz chmur, z ambicjami do nowoczesności i luksusu, heroicznym epizodem z powstania warszawskiego, a później z ideologicznymi zawłaszczeniami okresu powojennego, przeróbkami w duchu socrealizmu, stopniowym upadkiem jako Hotel Warszawa, który wreszcie doczekał się stylistycznego liftingu ostatnich lat. Gmach Prudentialu to wręcz miniatura Warszawy – przeobrażał się wraz z miastem, gdy zmieniały się władze i epoki. Przedwojenny budynek mieszczący wówczas brytyjskie Towarzystwo Ubezpieczeniowe Prudential oraz luksusowe apartamenty to symbol stolicy sprzed wojny, pierwszy biurowo-mieszkalny wieżowiec, metafora aspiracji do wielkomiejskiego „city”.

dr Ewa Toniak jest historyczką sztuki, adiunktką na Wydziale Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie. Interesuje się relacjami sztuki, przestrzeni i autobiografizmu, pamięcią kulturową i współczesnymi narracjami o PRL-u. Autorka książek „Olbrzymki. Kobiety i socrealizm” (2008, 2009), „Śmierć bohatera” (2015) i „Prace rentowne. Polscy artyści między ekonomią a sztuką w okresie odwilży” (2015). Aktualnie pracuje nad pierwszą monografią budynku Prudentialu.

4 lutego
Marzyciele i praktycy: Marcin Weinfeld, Stefan Bryła i inni twórcy związani z budową gmachu Prudentialu.
Poznamy twórców i twórczynie pierwszego warszawskiego drapacza chmur. Byli wśród nich architekt Marcin Weinfeld; inżynier-innowator Stefan Bryła, profesor Lwowskiej i Warszawskiej Politechniki, poseł na sejm II RP i polityk lwowskiej chadecji; Nina Jankowska-Weinfeld, siostra Marcina, architektka i projektantka, „druga po Brukalskiej” reprezentantka nurtu łagodnej awangardy; niemal zapomniany dziś architekt i rzeźbiarz Ryszard Moszkowski. Wojna będzie dla współautorów gmachu momentem granicznym.

Szczegóły spektaklu

Architekt między renesansem a barokiem - Andrea Palladio - Wykład dr Olafa Kwapisa

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Willa Wenecka. Skarb architektury europejskiej".

WILLA WENECKA. SKARB ARCHITEKTURY EUROPEJSKIEJ
Wykłady poświęcone będą dziełom architektury autorstwa Andrei Palladia oraz innych architektów działających między XVI a XVIII wiekiem w Vicenzie w regionie Veneto. W latach 90. XX wieku miasto Vicenza oraz 24 wille w stylu palladiańskim, rozmieszczone w różnych miejscach regionu, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poddana władztwu weneckiemu, znakomicie prosperująca od XV do XVIII wieku Vicenza stała się miejscem, w którym Andrea Palladio zrealizował największy i jednocześnie spójny projekt urbanistyczny, oparty na skrupulatnym studium architektury rzymskiej z okresu antyku oraz czasów sobie współczesnych. Uniwersalny projekt Palladia – architekta i teoretyka – stał się wzorem, chętnie podejmowanym w kolejnych stuleciach. Zawsze pozostawał świadectwem geniuszu, którego pierwsze realizacje powstawały właśnie w regionie Veneto.

dr Olaf Kwapis jest historykiem sztuki, absolwentem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, stypendystą La Fondazione Sbranti (Università di Pisa), adiunktem w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, badaczem średniowiecznej i nowożytnej sztuki włoskiej (specjalizacja: historia sztuki średniowiecznego i nowożytnego Rzymu) oraz organizatorem europejskich podróży edukacyjnych. Kierownik studiów podyplomowych Historia sztuki. Interpretacje w Collegium Civitas w Warszawie.

18 lutego
Architekt między renesansem a barokiem – Andrea Palladio
Pochodzący z rodziny kamieniarzy, pełen jednak elegancji, Andrea Palladio zaczerpnął swój artystyczny pseudonim od bogini mądrości Pallas Ateny. Jego twórczość architektoniczna zawieszona była pomiędzy antycznym dziedzictwem, bizantyńską architekturą Wenecji oraz awangardą swego czasu, czyli szczytem architektury renesansu, z której czerpał opierając się na doświadczeniach Bramantego, Michała Anioła, Rafaela, Giulia Romana, Michelego Sanmicheliego i Sansovina. Palladio stworzył pełen harmonii i dystynkcji styl, który wpisze się w porządki estetyczne i stanie się wzorem dla kolejnych naśladowców.

Szczegóły spektaklu

Poszukiwacze miejsc i czasów: cesarz Hadrian i kardynał d'Este w Tivoli - Wykład dr Małgorzaty Szafrańskiej

Wystawa

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Ukryte znaczenia ogrodów - arcydzieła z listy Światowego Dziedzictwa UNESCO"


UKRYTE ZNACZENIA OGRODÓW – ARCYDZIEŁA Z LISTY ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA UNESCO
Ogród to nie tylko rośliny. Ogrody wyrastają na glebie kultury, żywią się wyobraźnią i intelektem swych twórców. Dopiero po latach zdradzają społeczne chwyty, polityczne strategie i kulturowe mody, które je kształtowały. W trzech wykładach odwiedzimy cztery ogrody – uczonych, cesarza-poety, następnie ogród mitów, wreszcie ogród władzy. Pokażą one, jak sztuka ogrodowa wykorzystuje język symboli i ukrytych znaczeń przestrzeni – zarówno fizycznej, jak i społecznej.

dr Małgorzata Szafrańska była wieloletnią kustoszką w Zamku Królewskim w Warszawie, gdzie zajmowała się historią zamkowego ogrodu oraz wspomagała wiedzą historyczną jego rewaloryzację. Książka „Ogrody Zamku Królewskiego w Warszawie” wydana w 2017 roku otrzymała wyróżnienia w konkursach o nagrodę Klio, Sybilli oraz Wierzb. Dr Szafrańska wykłada historię ogrodów na Uniwersytecie Warszawskim, jest członkinią rady redakcyjnej „Studies in the History of Gardens and Designed Landscapes”. Zajmuje się teorią sztuki ogrodowej i ogrodem jako zjawiskiem kultury.

25 lutego
Poszukiwacze miejsc i czasów: cesarz Hadrian i kardynał d'Este w Tivoli
Górzyste okolice Tivoli niedaleko Rzymu, pełne bujnej roślinności i wartkich strumieni, od starożytności przyciągały twórców sztuki, poezji i mitów. To niezwykłe „zagłębie" zabytków i wzorów dla późniejszych twórców. Willa z ogrodami cesarza Hadriana z II wieku odsłania władcę jako pełnego pasji odkrywcę różnorodnych kultur ogromnego w tym czasie imperium. Rzymski cesarz-poeta bawił się wzorami greckimi, egipskimi, bliskowschodnimi. W XVI wieku zaś kardynał Ippolito d’Este, wznosząc willę nieopodal, żonglował starożytnymi motywami i mitami, tak aby swój ogród uczynić na wskroś „antycznym”. Obydwaj – podróżnicy w czasie i przestrzeni – szukali tego, czego nie mieli na co dzień.

Szczegóły spektaklu

Od traktatu architektonicznego do projektu i realizacji

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Willa Wenecka. Skarb architektury europejskiej".

WILLA WENECKA. SKARB ARCHITEKTURY EUROPEJSKIEJ
Wykłady poświęcone będą dziełom architektury autorstwa Andrei Palladia oraz innych architektów działających między XVI a XVIII wiekiem w Vicenzie w regionie Veneto. W latach 90. XX wieku miasto Vicenza oraz 24 wille w stylu palladiańskim, rozmieszczone w różnych miejscach regionu, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poddana władztwu weneckiemu, znakomicie prosperująca od XV do XVIII wieku Vicenza stała się miejscem, w którym Andrea Palladio zrealizował największy i jednocześnie spójny projekt urbanistyczny, oparty na skrupulatnym studium architektury rzymskiej z okresu antyku oraz czasów sobie współczesnych. Uniwersalny projekt Palladia – architekta i teoretyka – stał się wzorem, chętnie podejmowanym w kolejnych stuleciach. Zawsze pozostawał świadectwem geniuszu, którego pierwsze realizacje powstawały właśnie w regionie Veneto.

dr Olaf Kwapis jest historykiem sztuki, absolwentem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, stypendystą La Fondazione Sbranti (Università di Pisa), adiunktem w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, badaczem średniowiecznej i nowożytnej sztuki włoskiej (specjalizacja: historia sztuki średniowiecznego i nowożytnego Rzymu) oraz organizatorem europejskich podróży edukacyjnych. Kierownik studiów podyplomowych Historia sztuki. Interpretacje w Collegium Civitas w Warszawie.

4 marca
Od traktatu architektonicznego do projektu i realizacji
Intelektualne rygory, wskazujące metodę i określające zasady projektowania, formułowane były w renesansowych traktatach z pamięcią i krytyką rozwiązań proponowanych w antyku przez Witruwiusza. Ten, czytany na nowo, inspirował renesansowych teoretyków do twórczego komentarza i reinterpretacji, przynoszących nowe rozwiązania – ich traktaty stanowiły przemyślane i uporządkowane koncepcje organizacji przestrzeni czy podziału funkcji budynku. Poznamy zagadnienia formułowane w pismach Albertiego, Filaretego, Serlia, Vignoli, Barbara i Palladia.

Szczegóły spektaklu

Plany Warszawy Korpusu Inżynierów Wojskowych z lat 1822 - 1859 - Wykład dr Pawła E. Weszpińskiego

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu "Wokół dawnych planów Warszawy".

WOKÓŁ DAWNYCH PLANÓW WARSZAWY
Każdy kolejny wykład będzie spotkaniem z jednym planem. Często skupiać będziemy się na szczegółach, ponieważ to właśnie one stanowią o wyjątkowości kartograficznego dzieła. Odpowiemy przede wszystkim na pytania, jakimi sposobami przedstawiano miasto, co jest na planie prawdą, a co fałszem. Pojedyncze plany nie funkcjonują jednak w próżni. Przy ich omawianiu nie będziemy zapominać o kontekście ich „poprzedników” i „następców”.

dr Paweł E. Weszpiński jest kartografem i geografem, kustoszem w Dziale Opracowania Zbiorów Muzeum Warszawy, kuratorem Gabinetu Planów i Map Warszawy wystawy głównej Muzeum Warszawy. Członek Zespołu Historii Kartografii przy Instytucie Historii Nauki PAN oraz Zespołu Nazewnictwa Miejskiego. Autor m.in. publikacji na temat dawnej kartografii Warszawy, w tym książek z serii „Ze zbiorów kartograficznych Muzeum Warszawy”.

11 marca
Plany Warszawy Korpusu Inżynierów Wojskowych z lat 1822–1859
W latach 1822–1859 powstało dziewięć kolejnych wydań planu Warszawy Korpusu Inżynierów Wojskowych oraz – później – Sztabu Generalnego okupacyjnej armii rosyjskiej. Plany w skali 1:4800 (potem 1:4200) szczegółowo i precyzyjnie prezentują przestrzeń miasta, jego murowaną i drewnianą zabudowę, ważniejsze i zwyklejsze budowle oraz sieć ulic. Pozwalają na obserwację przemian miasta, nawet na poziomie pojedynczego budynku.

Szczegóły spektaklu

Luksus dla każdego - Prudential w PRL-u - Wykład dr Ewy Toniak

Wystawa

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Pamięć do wynajęcia - historia warszawskiego Prudentialu".

PAMIĘĆ DO WYNAJĘCIA – HISTORIA WARSZAWSKIEGO PRUDENTIALU
Historia budynku to wielowątkowa narracja o pamięci miasta i ludzi – Prudential to pierwszy warszawski drapacz chmur, z ambicjami do nowoczesności i luksusu, heroicznym epizodem z powstania warszawskiego, a później z ideologicznymi zawłaszczeniami okresu powojennego, przeróbkami w duchu socrealizmu, stopniowym upadkiem jako Hotel Warszawa, który wreszcie doczekał się stylistycznego liftingu ostatnich lat. Gmach Prudentialu to wręcz miniatura Warszawy – przeobrażał się wraz z miastem, gdy zmieniały się władze i epoki. Przedwojenny budynek mieszczący wówczas brytyjskie Towarzystwo Ubezpieczeniowe Prudential oraz luksusowe apartamenty to symbol stolicy sprzed wojny, pierwszy biurowo-mieszkalny wieżowiec, metafora aspiracji do wielkomiejskiego „city”.

dr Ewa Toniak jest historyczką sztuki, adiunktką na Wydziale Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie. Interesuje się relacjami sztuki, przestrzeni i autobiografizmu, pamięcią kulturową i współczesnymi narracjami o PRL-u. Autorka książek „Olbrzymki. Kobiety i socrealizm” (2008, 2009), „Śmierć bohatera” (2015) i „Prace rentowne. Polscy artyści między ekonomią a sztuką w okresie odwilży” (2015). Aktualnie pracuje nad pierwszą monografią budynku Prudentialu.

18 marca
Luksus dla każdego – Prudential w PRL-u
Po wojnie postanowiono odbudować stosunkowo dobrze zachowany budynek o stalowej konstrukcji. Architekt Prudentialu, Marcin Weinfeld, już w 1946 roku został mianowany naczelnikiem wydziału w Ministerstwie Odbudowy. W sierpniu 1948 roku „Kurier Codzienny”, organ Stronnictwa Demokratycznego, zamieścił elektryzujący artykuł pod tytułem „Drapacz na Pl. Napoleona będzie odbudowany”. Remont najwyższego gmachu w Polsce miał kosztować 350 milionów złotych – urbaniści wciąż marzyli, jak przed wojną, o wielkomiejskim „city”. Jak echo planów sprzed 1939 roku brzmią słowa, że „drapacz stanowić będzie piękny akcent urbanistyczny na Pl. Napoleona, który stanie się centrum przyszłej dzielnicy bankowej”. Czy się udało?

Szczegóły spektaklu

Palazzo versus willa - część I - Wykład dr Olafa Kwapisa

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Willa Wenecka. Skarb architektury europejskiej".

WILLA WENECKA. SKARB ARCHITEKTURY EUROPEJSKIEJ
Wykłady poświęcone będą dziełom architektury autorstwa Andrei Palladia oraz innych architektów działających między XVI a XVIII wiekiem w Vicenzie w regionie Veneto. W latach 90. XX wieku miasto Vicenza oraz 24 wille w stylu palladiańskim, rozmieszczone w różnych miejscach regionu, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poddana władztwu weneckiemu, znakomicie prosperująca od XV do XVIII wieku Vicenza stała się miejscem, w którym Andrea Palladio zrealizował największy i jednocześnie spójny projekt urbanistyczny, oparty na skrupulatnym studium architektury rzymskiej z okresu antyku oraz czasów sobie współczesnych. Uniwersalny projekt Palladia – architekta i teoretyka – stał się wzorem, chętnie podejmowanym w kolejnych stuleciach. Zawsze pozostawał świadectwem geniuszu, którego pierwsze realizacje powstawały właśnie w regionie Veneto.

dr Olaf Kwapis jest historykiem sztuki, absolwentem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, stypendystą La Fondazione Sbranti (Università di Pisa), adiunktem w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, badaczem średniowiecznej i nowożytnej sztuki włoskiej (specjalizacja: historia sztuki średniowiecznego i nowożytnego Rzymu) oraz organizatorem europejskich podróży edukacyjnych. Kierownik studiów podyplomowych Historia sztuki. Interpretacje w Collegium Civitas w Warszawie.

8 kwietnia
Palazzo versus willa – część I
W czasie wykładu zastanowimy się najpierw nad podobieństwami i różnicami pomiędzy koncepcjami patrycjuszowskiego pałacu florenckiego, rzymskiego i weneckiego. W tych bowiem trzech środowiskach architektonicznych przypomniano tradycję tworzenia willi w rzymskim typie „urbana”, „suburbana” i „rustica”, dokonując ich twórczych przekształceń. Przykładom ujęć teoretycznych oraz praktyki realizacji tego rodzaju projektów poświęcony zostanie pierwszy z dwóch wykładów na temat „palazzo versus willa”.

Szczegóły spektaklu

Tajemnice win reńskich - Wykład dr Michała Bardela

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Najsłynniejsze regiony winiarskie świata".

NAJSŁYNNIEJSZE REGIONY WINIARSKIE ŚWIATA
Winorośl ma tę dziwną i zdumiewającą własność, że wybiera sobie do życia najpiękniejsze zakątki naszego świata. Bywa, że te najpiękniejsze z najpiękniejszych. Z uwagi na sięgające nierzadko starożytności tradycje winogrodnicze i winiarskie regiony te trafiają na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wykłady będą poświęcone takim właśnie wyjątkowym okręgom winiarskim: niemieckiej Nadrenii, węgierskiemu Tokajowi i włoskiemu Piemontowi.

dr Michał Bardel jest dziennikarzem i nauczycielem akademickim, redaktorem naczelnym dwumiesięcznika „Czas Wina”, jurorem w międzynarodowych konkursach winiarskich, kierownikiem studiów podyplomowych z wiedzy o winie w Collegium Civitas. Wydał m.in. książki „Zbrodnia i wino. Sensacyjny przewodnik po winach świata”, „Korek czy zakrętka” (wydawnictwo Znak) oraz (wraz z W. Gogolińskim) dwa tomy „Wiedzy o winie”.

15 kwietnia
Tajemnice win reńskich
Nie przypadkiem największe wina tego świata powstają z owoców zbieranych na stokach dolin rzecznych. Jednak mało która rzeka tak silnie związała się z tym szlachetnym napojem, by połączyć z nim swoje imię. Także nad Renem znajdziemy dziś najstarsze, nieprzerwanie działające winiarnie o tradycji sięgającej XIII wieku! Zapraszamy zatem do podróży po winnicach Hesji Nadreńskiej, Rheingau i Mittelrhein, spośród których co rusz wystrzeliwują w górę bajkowe zamczyska i które bywają tak strome, że owoce zbiera się tutaj w iście alpinistycznych warunkach.

Szczegóły spektaklu

Oliwa - kulturowe dzieje niezwykłego soku - Wykład Bartka Kieżuna

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Dieta śródziemnomorska. Kulinarne drogi i bezdroża".

DIETA ŚRÓDZIEMNOMORSKA. KULINARNE DROGI I BEZDROŻA
Pod pojęciem diety śródziemnomorskiej kryje się wszystko, co mieści się w przestrzeni pomiędzy krajobrazem a stołem, dlatego zapraszamy na wykłady poświęcone południowoeuropejskim kulinariom, drogom i bezdrożom, bo z doświadczenia wiemy, że czasem to, co najbardziej interesujące, wcale nie kryje się na głównym szlaku.

Skupimy się na takich zagadnieniach jak historia i kulturowa obecność oliwy, chleba, makaronu, pizzy, wina, octu, ryżu oraz produktów, które pojawiły się po podbiciu południa Europy przez wojowników arabskich i tych, które przypłynęły do Europy z obu Ameryk i na stałe zmieniły obraz diety śródziemnomorskiej.

Bartek Kieżun jest dziennikarzem kulinarnym związanym z magazynem Kukbuk. Z wykształcenia jest antropologiem kultury i absolwentem Szkoły Sommelierów. Współpracuje z Radiem Kraków, serwisem Wirtualna Polska, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Prowadzi warsztaty, organizuje wyjątkowe kolacje degustacyjne oraz sędziuje w konkursach kulinarnych. Jest autorem książki „Italia do zjedzenia”, kulinarnego przewodnika po Włoszech.

29 kwietnia
Oliwa – kulturowe dzieje niezwykłego soku
Przeszłość oliwy stanowi jedną z niewyjaśnionych tajemnic, bo tak naprawdę nikt nie wie, jak to się wszystko zaczęło. Historycy i historyczki wskazują kilka miejsc na mapie w basenie Morza Śródziemnego. Być może były to tereny dzisiejszego Izraela, mówią jedni, inni zaś upierają się przy tym, że wszystko zaczęło się na zachodnim wybrzeżu Turcji, w prowincji Çanakkale, w okolicach mitycznej Troi. Nie zmienia to faktu, że jeden z głównych składników diety śródziemnomorskiej był też lekarstwem, paliwem do lamp, a także bazą produkcji mydła.

Szczegóły spektaklu

Kto i jak mieszkał niegdyś w miejscu, gdzie dziś jest Plac Zamkowy? - Wykład

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Między miastem a dworem - zanim powstał warszawski Plac Zamkowy".

MIĘDZY MIASTEM A DWOREM – ZANIM POWSTAŁ WARSZAWSKI PLAC ZAMKOWY
Po dwóch latach intensywnych prac nad opracowaniem wyników badań archeologicznych przeprowadzonych w latach 1977–1983 na placu Zamkowym ukazała się dwuczęściowa monografia tego największego przebadanego archeologicznie stanowiska w Warszawie. Ten ważny projekt naukowo-wydawniczy realizowany przez pracowników i pracownice Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy pozwala nam dowiedzieć się o dawnym kształcie tak dobrze znanego wszystkim placu Zamkowego, jego dawnej zabudowie, mieszkańcach i mieszkankach oraz ich życiu codziennym.

Kamila Baturo jest archeolożką, pracownicą Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy. Specjalizuje się w badaniach nad szklarstwem okresu nowożytnego, w szczególności historią szkła zasobowego.
Zbigniew Polak jest archeologiem, pracownikiem Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy. Specjalizuje się w archeologii miast, ze szczególnym uwzględnieniem badań archeologiczno-architektonicznych.
Zuzanna Różańska-Tuta to absolwentka archeologii UW i doktorantka w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN, pracownica Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy. Tematem przewodnim działań naukowych jest archeologia średniowiecza, a w szczególności badania nad warszawskim kaflarstwem i ceramiką.
dr Maciej Trzeciecki jest archeologiem, pracownikiem Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie. Specjalizuje się w archeologii średniowiecza i czasów nowożytnych. Jest wybitnym znawcą ceramiki z tego okresu.
Ewelina Więcek jest archeolożką i historyczką kulinariów, pracuje w Dziale Archeologicznym Muzeum Warszawy. Specjalizuje się głównie w XVIII- i XIX-wiecznej historii społecznej. Temat przewodni działań naukowych to historia kuchni i kulinariów w szerokim kontekście.
Elżbieta Wilczak-Dąbrowska to archeolożka, pracownica Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy. Specjalizuje się w archeologii miast, uczestniczyła w wielu badaniach terenowych, głównie na terenie Gdańska. Specjalizuje się w historii szklarstwa średniowiecznego i nowożytnego. Prowadzi badania nad szkłem okiennym oraz naczyniowym.

6 maja
Kto i jak mieszkał niegdyś w miejscu, gdzie dziś jest plac Zamkowy?
Zbigniew Polak, Zuzanna Różańska-Tuta, Elżbieta Wilczak-Dąbrowska
Niegdyś teren placu Zamkowego w znacznej części był zabudowany. Z usytuowanych tu średniowiecznych obiektów przetrwały nieliczne relikty, o których mało mówią zachowane dokumenty. Z późniejszej zabudowy zachowały się jedynie fundamenty i mury piwniczne. Źródła pisane pozwalają określić ich funkcję, zidentyfikować właścicieli, odtworzyć kształt, wygląd elewacji, a także wyposażenie wnętrz.

Szczegóły spektaklu

Palazzo versus willa - część II - wykład Olafa Kwapisza

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Willa Wenecka. Skarb architektury europejskiej".

WILLA WENECKA. SKARB ARCHITEKTURY EUROPEJSKIEJ
Wykłady poświęcone będą dziełom architektury autorstwa Andrei Palladia oraz innych architektów działających między XVI a XVIII wiekiem w Vicenzie w regionie Veneto. W latach 90. XX wieku miasto Vicenza oraz 24 wille w stylu palladiańskim, rozmieszczone w różnych miejscach regionu, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poddana władztwu weneckiemu, znakomicie prosperująca od XV do XVIII wieku Vicenza stała się miejscem, w którym Andrea Palladio zrealizował największy i jednocześnie spójny projekt urbanistyczny, oparty na skrupulatnym studium architektury rzymskiej z okresu antyku oraz czasów sobie współczesnych. Uniwersalny projekt Palladia – architekta i teoretyka – stał się wzorem, chętnie podejmowanym w kolejnych stuleciach. Zawsze pozostawał świadectwem geniuszu, którego pierwsze realizacje powstawały właśnie w regionie Veneto.

dr Olaf Kwapis jest historykiem sztuki, absolwentem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, stypendystą La Fondazione Sbranti (Università di Pisa), adiunktem w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, badaczem średniowiecznej i nowożytnej sztuki włoskiej (specjalizacja: historia sztuki średniowiecznego i nowożytnego Rzymu) oraz organizatorem europejskich podróży edukacyjnych. Kierownik studiów podyplomowych Historia sztuki. Interpretacje w Collegium Civitas w Warszawie.

13 maja
Palazzo versus willa – część II
W drugiej części wykładu dowiemy się, jak na tle wcześniej zaprezentowanych praktyk w różnych włoskich tradycjach architektonicznych zarysowuje się wyjątkowość pomysłów i koncepcji Andrei Palladia, który w latach 50. XVI wieku wypracował formułę idealnej willi. Stworzony oryginalny plan willi palladiańskiej wyznacza unikatowy wzorzec organizacji przestrzeni oraz stwarza model, który będzie obecny w praktyce projektowej kolejnych epok.

Szczegóły spektaklu

Na Węgrzech zrodzone, w Polsce odchowane - Wykład dr Michała Bardela

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Najsłynniejsze regiony winiarskie świata".

NAJSŁYNNIEJSZE REGIONY WINIARSKIE ŚWIATA
Winorośl ma tę dziwną i zdumiewającą własność, że wybiera sobie do życia najpiękniejsze zakątki naszego świata. Bywa, że te najpiękniejsze z najpiękniejszych. Z uwagi na sięgające nierzadko starożytności tradycje winogrodnicze i winiarskie regiony te trafiają na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wykłady będą poświęcone takim właśnie wyjątkowym okręgom winiarskim: niemieckiej Nadrenii, węgierskiemu Tokajowi i włoskiemu Piemontowi.

dr Michał Bardel jest dziennikarzem i nauczycielem akademickim, redaktorem naczelnym dwumiesięcznika „Czas Wina”, jurorem w międzynarodowych konkursach winiarskich, kierownikiem studiów podyplomowych z wiedzy o winie w Collegium Civitas. Wydał m.in. książki „Zbrodnia i wino. Sensacyjny przewodnik po winach świata”, „Korek czy zakrętka” (wydawnictwo Znak) oraz (wraz z W. Gogolińskim) dwa tomy „Wiedzy o winie”.

20 maja
Na Węgrzech zrodzone, w Polsce odchowane
To, że w Polsce mamy niezwykłą słabość do słodkich win tokajskich, wiemy nie od dziś. W końcu słynne powiedzenie „Nie masz wina nad węgrzyna” dotyczy właśnie owych złocistych win produkowanych w Tokaju z owoców dotkniętych tajemniczą „szlachetną pleśnią”. Rzadko jednak pamiętamy, że jeszcze w XVIII i XIX wieku ogromna część węgierskiego tokaju dojrzewała… w polskich piwnicach, od Przemyśla po Kraków. Dowiemy się o niezwykłych winnych związkach Polski i Węgier, a także o legendach związanych z odkryciem wybornych win ze spleśniałych owoców.

Szczegóły spektaklu

Butelka butelce nierówna. O wodach mineralnych i innych napojach na podstawie znalezisk butli kamionkowych i szklanych z Placu Zamkowego w Warszawie - Wykład

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Między miastem a dworem - zanim powstał warszawski Plac Zamkowy".

MIĘDZY MIASTEM A DWOREM – ZANIM POWSTAŁ WARSZAWSKI PLAC ZAMKOWY
Po dwóch latach intensywnych prac nad opracowaniem wyników badań archeologicznych przeprowadzonych w latach 1977–1983 na placu Zamkowym ukazała się dwuczęściowa monografia tego największego przebadanego archeologicznie stanowiska w Warszawie. Ten ważny projekt naukowo-wydawniczy realizowany przez pracowników i pracownice Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy pozwala nam dowiedzieć się o dawnym kształcie tak dobrze znanego wszystkim placu Zamkowego, jego dawnej zabudowie, mieszkańcach i mieszkankach oraz ich życiu codziennym.

Kamila Baturo jest archeolożką, pracownicą Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy. Specjalizuje się w badaniach nad szklarstwem okresu nowożytnego, w szczególności historią szkła zasobowego.
Zbigniew Polak jest archeologiem, pracownikiem Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy. Specjalizuje się w archeologii miast, ze szczególnym uwzględnieniem badań archeologiczno-architektonicznych.
Zuzanna Różańska-Tuta to absolwentka archeologii UW i doktorantka w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN, pracownica Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy. Tematem przewodnim działań naukowych jest archeologia średniowiecza, a w szczególności badania nad warszawskim kaflarstwem i ceramiką.
dr Maciej Trzeciecki jest archeologiem, pracownikiem Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie. Specjalizuje się w archeologii średniowiecza i czasów nowożytnych. Jest wybitnym znawcą ceramiki z tego okresu.
Ewelina Więcek jest archeolożką i historyczką kulinariów, pracuje w Dziale Archeologicznym Muzeum Warszawy. Specjalizuje się głównie w XVIII- i XIX-wiecznej historii społecznej. Temat przewodni działań naukowych to historia kuchni i kulinariów w szerokim kontekście.
Elżbieta Wilczak-Dąbrowska to archeolożka, pracownica Działu Archeologicznego Muzeum Warszawy. Specjalizuje się w archeologii miast, uczestniczyła w wielu badaniach terenowych, głównie na terenie Gdańska. Specjalizuje się w historii szklarstwa średniowiecznego i nowożytnego. Prowadzi badania nad szkłem okiennym oraz naczyniowym.

3 czerwca
Butelka butelce nierówna. O wodach mineralnych i innych napojach na podstawie znalezisk butli kamionkowych i szklanych z placu Zamkowego w Warszawie
Ewelina Więcek, Kamila Baturo
Jakie wody mineralne pijali warszawiacy i warszawianki w XVIII wieku? Z pewnością nie tylko te z Bad Pyrmont oraz Spa, sprowadzane w charakterystycznych szklanych butelkach, lecz także „arak z Batawiej i Goa”, węgrzyna, szampana i jałowcówkę w „stylu londyńskim”. Modnisie, oprócz angielskich kortów, sprowadzali angielski porter w czarnych butelkach, a amatorzy kuchni śródziemnomorskiej kapary spod Tuluzy w niebieskich, szklanych słoiczkach. Badania materiału pozostawionego w piwnicach kamienic Placu Zamkowego pozwoliły na zajrzenie do apteczek, spiżarni i piwniczek mieszkanek i mieszkańców Warszawy sprzed 200 lat.

Szczegóły spektaklu

Palladianizm - przeniesienia - Wykład dr Olafa Kwapisa

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Willa Wenecka. Skarb architektury europejskiej".

WILLA WENECKA. SKARB ARCHITEKTURY EUROPEJSKIEJ
Wykłady poświęcone będą dziełom architektury autorstwa Andrei Palladia oraz innych architektów działających między XVI a XVIII wiekiem w Vicenzie w regionie Veneto. W latach 90. XX wieku miasto Vicenza oraz 24 wille w stylu palladiańskim, rozmieszczone w różnych miejscach regionu, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Poddana władztwu weneckiemu, znakomicie prosperująca od XV do XVIII wieku Vicenza stała się miejscem, w którym Andrea Palladio zrealizował największy i jednocześnie spójny projekt urbanistyczny, oparty na skrupulatnym studium architektury rzymskiej z okresu antyku oraz czasów sobie współczesnych. Uniwersalny projekt Palladia – architekta i teoretyka – stał się wzorem, chętnie podejmowanym w kolejnych stuleciach. Zawsze pozostawał świadectwem geniuszu, którego pierwsze realizacje powstawały właśnie w regionie Veneto.

dr Olaf Kwapis jest historykiem sztuki, absolwentem Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, stypendystą La Fondazione Sbranti (Università di Pisa), adiunktem w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, badaczem średniowiecznej i nowożytnej sztuki włoskiej (specjalizacja: historia sztuki średniowiecznego i nowożytnego Rzymu) oraz organizatorem europejskich podróży edukacyjnych. Kierownik studiów podyplomowych Historia sztuki. Interpretacje w Collegium Civitas w Warszawie.

10 czerwca
Palladianizm – przeniesienia
Na spotkaniu poznamy tradycję przeszczepiania koncepcji architektonicznej Palladia na zupełnie inny grunt (nie tylko w regionie Veneto, lecz także przede wszystkim poza Italią) i w inny czas. Palladianizm jest stylem, który możemy postrzegać jako świadectwo indywidualnych studiów nad teoriami oraz praktycznymi realizacjami Andrei Palladia. Studia takie przynoszą zarówno kopie dzieł Palladia, jak też nowe realizacje budowli świeckich i sakralnych, między innymi w Anglii, Niemczech, Rosji czy Ameryce Północnej.

Szczegóły spektaklu

Skarby włoskiego Piemontu - Wykład dr Michała Bardela

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Najsłynniejsze regiony winiarskie świata".

NAJSŁYNNIEJSZE REGIONY WINIARSKIE ŚWIATA
Winorośl ma tę dziwną i zdumiewającą własność, że wybiera sobie do życia najpiękniejsze zakątki naszego świata. Bywa, że te najpiękniejsze z najpiękniejszych. Z uwagi na sięgające nierzadko starożytności tradycje winogrodnicze i winiarskie regiony te trafiają na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wykłady będą poświęcone takim właśnie wyjątkowym okręgom winiarskim: niemieckiej Nadrenii, węgierskiemu Tokajowi i włoskiemu Piemontowi.

dr Michał Bardel jest dziennikarzem i nauczycielem akademickim, redaktorem naczelnym dwumiesięcznika „Czas Wina”, jurorem w międzynarodowych konkursach winiarskich, kierownikiem studiów podyplomowych z wiedzy o winie w Collegium Civitas. Wydał m.in. książki „Zbrodnia i wino. Sensacyjny przewodnik po winach świata”, „Korek czy zakrętka” (wydawnictwo Znak) oraz (wraz z W. Gogolińskim) dwa tomy „Wiedzy o winie”.

17 czerwca
Skarby włoskiego Piemontu
Jest ich sporo, bowiem Piemont to – obok Toskanii – najsłynniejszy i najwyżej ceniony przez krytyków region winiarski Włoch. Jest to przy tym miejsce o bogatej historii, kolebka wielkich idei politycznych i matecznik najlepszej kuchni włoskiej. Tu także powstają legendarne wina spod znaku Barolo i Barbaresco, które z rozmaitych powodów słusznie porównuje się z winami burgundzkimi. O wszystkich tych cudownościach, a także o tym, dlaczego na etykietach jednego z najsłynniejszych tutejszych producentów widniał słynny odręczny napis „No barrique, no Berlusconi”, dowiemy się podczas podróży po urokliwych wzgórzach Langhe-Roero i Monferrato.

Szczegóły spektaklu

Ocet - czyli co tak naprawdę podano Chrystusowi na krzyżu - Wykład Bartka Kieżuna

Wykład

Wykład poniedziałkowy z cyklu: "Dieta śródziemnomorska. Kulinarne drogi i bezdroża".

DIETA ŚRÓDZIEMNOMORSKA. KULINARNE DROGI I BEZDROŻA
Pod pojęciem diety śródziemnomorskiej kryje się wszystko, co mieści się w przestrzeni pomiędzy krajobrazem a stołem, dlatego zapraszamy na wykłady poświęcone południowoeuropejskim kulinariom, drogom i bezdrożom, bo z doświadczenia wiemy, że czasem to, co najbardziej interesujące, wcale nie kryje się na głównym szlaku.

Skupimy się na takich zagadnieniach jak historia i kulturowa obecność oliwy, chleba, makaronu, pizzy, wina, octu, ryżu oraz produktów, które pojawiły się po podbiciu południa Europy przez wojowników arabskich i tych, które przypłynęły do Europy z obu Ameryk i na stałe zmieniły obraz diety śródziemnomorskiej.

Bartek Kieżun jest dziennikarzem kulinarnym związanym z magazynem Kukbuk. Z wykształcenia jest antropologiem kultury i absolwentem Szkoły Sommelierów. Współpracuje z Radiem Kraków, serwisem Wirtualna Polska, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Prowadzi warsztaty, organizuje wyjątkowe kolacje degustacyjne oraz sędziuje w konkursach kulinarnych. Jest autorem książki „Italia do zjedzenia”, kulinarnego przewodnika po Włoszech.

24 czerwca
Ocet – czyli co tak naprawdę podano Chrystusowi na krzyżu
Ocet to przyprawa powstająca z wina podczas fermentacji octowej. Był bazą starożytnego napoju, konserwantem, był też jednym z najdroższych płynów w Europie. Prześledzimy drogę, jaką przebył ocet od czasów Hipokratesa do czasów współczesnych (nie zapominając o carycy Katarzynie) i wyjaśnimy, dlaczego dziś jest pakowany w butelki zaprojektowane przez Giorgetto Giugiaro, który w swoim dorobku ma między innymi pracę nad samochodami marki Ferrari.

Szczegóły spektaklu