Jan Peszek - zdjęcie

Jan Peszek

8,5 / 10

144 oddanych głosów

Data urodzenia:
13-02-1944 (76 lat)

Polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny i pedagog. Ukończył krakowską PWST w 1966, w tym samym roku debiutował – na deskach Teatru Polskiego we Wrocławiu. W następnych latach pracował m.in. w łódzkim Teatrze Nowym i krakowskim Starym Teatrze, a w ostatnich latach regularnie pojawiał się na scenach warszawskich (Teatr Narodowy i Teatr Rozmaitości). W swoim dorobku ma role u najsłynniejszych polskich reżyserów teatralnych: Jerzego Krasowskiego, Kazimierza Dejmka, Mikołaja Grabowskiego, Jerzego Jarockiego, Krystiana Lupy, Michała Zadary czy Grzegorza Jarzyny.

Profesor krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego.

Laureat Nagrody im. Aleksandra Zelwerowicza – przyznawanej przez redakcję miesięcznika „Teatr” – za sezon 1986/1987, za rolę w Scenariuszu dla trzech aktorów Bogusława Schaeffera w Teatrze STU w Krakowie oraz za rolę Jakuba w przedstawieniu Republika marzeń Brunona Schulza w Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.

W filmie debiutował już w 1969 w Znakach na drodze, jednak regularnie na ekranach kinowych zaczął się pojawiać dopiero na początku lat 80. Zagrał w kilkudziesięciu polskich filmach, w jego filmografii znajdują się role m.in. w: Był jazz Falka, Trójkącie Bermudzkim Wójcika, Ferdydurke Skolimowskiego, Śmierci jak kromka chleba Kutza, Łabędzim śpiewie Glińskiego, Ucieczce z kina „Wolność” Marczewskiego i Darmozjadzie polskim Wylężałka.

Spektakle z udziałem tego aktora:

Powrót Tamary

Dramat

Cezary Tomaszewski wraca do jednego z najbardziej legendarnych przedstawień w historii Teatru Studio, wystawionej oryginalnie w 1990 roku „Tamary”. I odnajduje jej mroczną tajemnicę, ukrytą pod powierzchnią atrakcyjnej fabuły opowieść o narodzinach faszyzmu.

Rok 1919. Gabriele D’Annunzio wraz z weteranami pierwszej wojny światowej zajmuje Rijekę i na niewiele ponad rok powołuje niezależną Regencję Carnaro. Ten gest jest odpowiedzią na niezrealizowane aspiracje Włochów tego regionu, którzy wpuszczają poetę-żołnierza do miasta i nazywają go swoim Il Comendante. Wolne miasto Fiume staje się państwem, którego konstytucja zakłada organizację życia społecznego przez muzykę, dni rozpoczynają się odczytami poezji z balkonu, mieszkańcy sami siebie nazywają piratami, a co za tym idzie w modę wchodzą czarne koszule z trupimi czaszkami.

Rok 1927. Polska malarka Tamara Łempicka odwiedza D’Annunzia w jego posiadłości – Vittoriale degli Italiani – podarowanej mu przez Benito Mussoliniego. Prowadzący namiętną korespondencję z Tamarą poeta liczy na bliższe spotkanie. Jak dokumentuje jednak jedna z wielu kochanek Il Comendante – Aelis Mazoyer, Łempicka nie ulega zalotom artysty.

Rok 1990. W warszawskim teatrze Studio Waldemar Dąbrowski produkuje, a Maciej Wojtyszko reżyseruje pierwszy prawdziwie „kapitalistyczny” spektakl w Polsce. „Tamara” na podstawie dramatu Johna Krizanca staje się wydarzeniem dla aspirujących do miana elity mieszkańców Warszawy. Spektakl przyciąga swoją nieoczywistą formą – grany jest w całym teatrze, a widzowie mogą śledzić wybraną postać i jej losy. W ramach spektaklu przewidziana jest kolacja organizowana przez hotel Holiday Inn. Odbija się to na cenach biletów – gdyby spektakl odbywał się dziś, trzeba by było zapłacić za niego około 400 zł. W przedstawieniu kwestie dotyczące sentymentu, jakim bohaterowie obdarzają czasy Regencji Carnaro, a także wątki dotyczące rodzącego się faszyzmu włoskiego ustępują wątkom obyczajowym i sensacyjnym.

Rok 2020. Sto lat po zajęciu Rijeki i trzydzieści po premierze „Tamary”. W teatrze Studio powstaje spektakl w reżyserii Cezarego Tomaszewskiego opierający się na fenomenie przedstawienia z 1990 roku i wydobywający z niego zaniechane wątki. Młody faszyzm lat 20. sąsiaduje tu bezpośrednio z młodym kapitalizmem lat 90.

Szczegóły

Makabreski

Musical

Przesycony czarnym humorem spektakl muzyczny nawiązujący do tradycji teatru makabreski i groteski. Podstawą scenariusza jest kilkanaście „pedagogicznych” wierszyków napisanych w XIX w. przez niemieckiego lekarza Henryka Hoffmana. Jego teksty stały się tak popularne, że wychowywały się na nich całe pokolenia dzieci, również polskich.

Każdy ze śpiewanych wierszyków zmienia się w pełną horroru teatralną scenkę, w nasyconą wisielczym humorem przewrotną historyjkę skonstruowaną z „okrutnych” obrazów.
Zabawa opiera się tu na kontrastach między grozą obrazowanych zdarzeń, ich moralistycznym przesłaniem i komediowym wydźwiękiem. Klimat przedstawienia współtworzy kolorystyka scenografii i kostiumów, gra elementów plastycznych i muzycznych. Współczesne kompozycje muzyczne zderzone z archaicznym językiem tekstów są źródłem wielu zabawnych rozwiązań. Podobnie jak nowoczesna choreografia zderzona z „archaizującymi” kostiumami i rekwizytami.

Szczegóły

Pojedynek – zabawa w detektywa

Tragedia

Peszek kontra Peszek, ojciec kontra syn – dwaj znakomici aktorzy w pojedynku na słowa i emocje.

Jan Peszek w roli autora kryminalnych powieści, milionera zdradzanego przez młodą żonę oraz Błażej Peszek jako jej kochanek w błyskotliwym thrillerze na podstawie sztuki Anthonego Shaffera. Pisarz Andrew Wyke zaprasza do swojego domu aktora, Milo Tindla. Przyjacielskie z pozoru spotkanie zmienia się w pozbawioną reguł grę, którą mężczyźni toczą między sobą. W tej grze wszystko jest możliwe. Dzięki niej zarówno widz, jak i policja prowadząca śledztwo, wpadają w sieć pułapek zastawionych przez parę wyrafinowanych graczy. Dynamiczne dialogi, fabuła pełna zwrotów akcji, ultranowoczesna scenografia i klimatyczna muzyka sprawiają, że przedstawienie wciąga bez reszty, pobudza do myślenia i zapewnia sporą dawkę adrenaliny.

Szczegóły

Błogie dni

Dramat

Przepiękna, trochę nostalgiczna, trochę dramatyczna sztuka o wspólnych błogich dniach samotnej starszej pani i równie niemłodego byłego aktora.

Zetknął ich przypadek zamieszkania w domu, gdzie samotność miesza się ze wspomnieniami lepszych czasów, i gdzie na nic już za bardzo nie można liczyć – poza wzajemnym wsparciem i zrozumieniem. Ale czy dni starości mogą być błogie? Czasem mogą. Chociaż… I w tym miejscu oddajmy głos parze wspaniałych aktorów, Jadwidze Jankowskiej-Cieślak i Janowi Peszkowi.

Szczegóły

Scenariusz dla trzech aktorów - spektakl gościnny

Komedia

Niezapomniany seans zbudowany na doskonałym tekście Bogusława Schaeffera oraz dowcipna gra prowadzona przez wybitnych aktorów z inteligentnym widzem. widowisko wypełnione improwizacjami znakomitych ludzi teatru, którzy prowadzą błyskotliwą, a czasem wręcz zajadłą dyskusję o świecie sztuki i swoim w nim miejscu. Mistrzowskie trio: Jan Peszek wraz z Mikołajem i Andrzejem Grabowskimi, zdradzając nieco ze swej prywatności, przeniosą Państwa w niepowtarzalną przestrzeń zwariowanej teatralnej próby, „teatru w teatrze”, na pograniczu absurdu i rzeczywistości.

Szczegóły

Kto nas odwiedzi

Komedia

Rzecz dzieje się nocą w starym zamku, który odwiedzają duchy. Czy lata temu mąż pani domu umarł śmiercią naturalną? A może któryś z jego przyjaciół ma z tym coś wspólnego? Czy tajemnica się wyjaśni?
Ta sztuka to dwie brawurowe, popisowe partytury dla dwójki aktorów, a na scenie wspaniałe osobowości: Jadwiga Jankowska-Cieślak i Jan Peszek. Długo na nich czekaliśmy.
Reżyserem jest Cezary Tomaszewski, autor sławnej autorskiej wersji operetki Lehara Wesoła wdówka, wystawionej w Wiedniu, w której obsadził cztery polskie sprzątaczki.

UWAGA – W SPEKTAKLU WYKORZYSTYWANY JEST STROBOSKOP!

Szczegóły

Uroczystość

Dramat

Co się stanie, kiedy na jaw wyjdzie mroczna, rodzinna tajemnica? Co, jeśli stanie się to podczas uroczystości 60. urodzin ojca - głowy rodziny? I jeśli to właśnie ojciec znajdzie się w centrum podejrzeń? „Uroczystość” Grzegorza Jarzyny w bezkompromisowy sposób odsłania ciemne kulisy rodzinnych związków, balansując pomiędzy tragedią i farsą. To trzymająca w napięciu historia walki o prawdę, którą każdy musi stoczyć sam.

Przełomowy spektakl Jarzyny oparty jest na głośnym filmie „Festen” Thomasa Vintenberga i Mogensa Rukova, pierwszym i najlepszym obrazie duńskiej Dogmy. W przedstawieniu, prezentowanym z powodzeniem na najważniejszych międzynarodowych festiwalach, występuje czołówka polskich aktorów filmowych i teatralnych: obok Andrzeja Chyry i Jana Peszka m.in. Magdalena Cielecka, Aleksandra Popławska, Marek Kalita, Ewa Dałkowska, Katarzyna Herman, Zygmunt Malanowicz, Adam Woronowicz.

Jarzyna trafia swoim przedstawieniem w czułe punkty
„New York Times”
Cudowna machina teatralna, czysty klejnot
„Le Figaro”

Szczegóły

Scenariusz dla trzech aktorów

Komedia

Niezapomniany seans zbudowany na doskonałym tekście Bogusława Schaeffera oraz dowcipna gra prowadzona przez wybitnych aktorów z inteligentnym widzem. Prezentujemy Scenariusz dla trzech aktorów – widowisko wypełnione improwizacjami znakomitych ludzi teatru, którzy prowadzą błyskotliwą, a czasem wręcz zajadłą dyskusję o świecie sztuki i swoim w nim miejscu. Poznajcie „aktorów instrumentalnych” – wyzwolonych z przymusu pełnienia roli referenta cudzych życiorysów, do jakiej zmuszał przez ostatnie cztery stulecia dominujący w Europie rodzaj teatru!
Mistrzowskie trio: Jan Peszek wraz z Mikołajem i Andrzejem Grabowskimi, zdradzając nieco ze swej prywatności, przeniosą Państwa w niepowtarzalną przestrzeń zwariowanej teatralnej próby, “teatru w teatrze”, na pograniczu absurdu i rzeczywistości. Ich prywatne spory i dyskusje artystyczne, intymne pragnienia, pozy i “miny” teatralne, a także kłótnie o zawodowe pryncypia stały się pretekstem dla groteskowej wizji ograniczeń twórczości scenicznej i sądu nad współczesną kulturą. To także nieco złośliwy, ale celny portret artystów.
Ten wciąż aktualny sceniczny fenomen był wielokrotnie nagradzany i obrósł wręcz teatralną legendą. W ciągu lat zdobył grono wiernej publiczności, która wspomina go jako wyjątkowe przeżycie teatralne, wyróżniające się swoim szybkim tempem, wybornym dowcipem, błyskotliwymi akrobacjami skojarzeniowymi, a przede wszystkim bezterminową świeżością. Zderzenie równorzędnych osobowości aktorskich, niezrównanych w swoich popisach oraz zabawie formą i żartem, to gwarancja doskonałej rozrywki, z nerwem i prowokującej do oczyszczającego śmiechu.

Szczegóły

Miny polskie

Dramat

Scenariusz autorstwa Tadeusza Nyczka i Mikołaja Grabowskiego oparty jest na „Wyzwoleniu” i „Legionie Stanisława” Stanisława Wyspiańskiego, „Opisie obyczajów za panowania Augusta III” Jędrzeja Kitowicza, „Pamiątkach Soplicy” Henryka Rzewuskiego, utworach Witolda Gombrowicza: „Dziennikach”, „Ferdydurke”, „Operetce”, „Ślubie” oraz „Mimice” – XIX-wiecznym podręczniku dla aktorów autorstwa Wojciecha Bogusławskiego.

Miny polskie są próbą rozpoznania i opisania schematów, które organizują życie narodowe. Gesty, miny, pozy – gombrowiczowskie gęby, które przyprawiamy innym lub za którymi sami się chowamy. Życie narodu – społeczne, polityczne, artystyczne – od wieków w pętach obyczaju i konwenansu. Polska dawna i współczesna, które wzajemnie się w sobie przeglądają.

Mikołaj Grabowski od dawna interesuje się istotą czy też genem polskości. Odkrywa go w świadectwach kultury sarmackiej, szlacheckich gawędach i pamiętnikach, ale także w krytycznych przetworzeniach, polemikach czy nawet parodiach, jakim dawne tradycje i mentalność Polaków poddała nowoczesna literatura, zwłaszcza Gombrowicz. Z obu tych źródeł wyrosły tak znakomite przedstawienia Grabowskiego, jak „Pamiątki Soplicy” wg Henryka Rzewuskiego, „Trans-Atlantyk” wg Gombrowicza czy legendarny „Opis obyczajów…” wg ks. Kitowicza.

Miny polskie są kolejnym portretem naszej zbiorowości, jej „czerepu rubasznego” i „duszy anielskiej”. Stawiają pytanie o to, czy istnieje coś takiego, jak charakter narodowy i w czym on się przejawia. Co pozostaje w nas stałe i niezmienne mimo zmieniających się okoliczności historycznych.

Można więc powiedzieć, że jest to przedstawienie o odwiecznym przymusie strojenia min i „przyprawiania gęby”, jak to opisywał Gombrowicz. I o „robieniu Polski na każdym kroku i codziennie”, jak to ujmował Wyspiański. Gdzie pod tymi manifestacjami kryje się autentyczność Polaków? Oto pytanie.

Szczegóły

Ojciec i matka tunel strachu.

Dramat

Tytułowy „Tunel Strachu” przywołuje znaną z wesołego miasteczka rozrywkę z dreszczykiem; ale stanowi też określenie sytuacji (pułapki?); w którą wpada każda para wraz z pojawieniem się na świecie dziecka. „Czasami moi rodzice mnie męczą. Znam ich już od kilku lat; wymiana poglądów rozpala ich zawsze w tym samym miejscu. Zanim się pojawiłem musieli być piękną parą. Są zdjęcia; na których wyglądają na beztroskich. Z początku myślałem; że są stworzeni tylko dla mnie. Są jedynymi rodzicami; jakich będę miał…” – mówi syn Otto w sztuce Heckmannsa. Nie bez znaczenia jest tu fakt; iż reżyser obsadził rodzinę Peszków w dość nieoczywistej konfiguracji. Błażej Peszek gra męża swojej autentycznej żony Katarzyny Krzanowskiej; a ich ojciec i teść; Jan Peszek wciela się w postać dziecka. Dzięki temu przedstawienie wznosi się na jeszcze wyższy poziom metafory; a problemy rodzicielskie zapętlają się w międzypokoleniowym kontredansie – pisała Magda Huzarska-Szumiec w „Gazecie Krakowskiej”. Potrzeba prawdziwego mistrzostwa; aby tak lekko i atrakcyjnie mówić o często traumatycznych sprawach.

Szczegóły

Miłość

Komedia

Przypadkowe spotkanie dwojga ludzi. Łączą ich podeszły wiek, samotność i lęk przed rodzącym się uczuciem. On – bezdomny, zajmujący się na co dzień fotografią ekscentryk. Ona – pozbawiona wzroku marzycielka, żyjąca obrazem miasta zapamiętanym z dzieciństwa. On – wspaniały Jan Peszek. Ona – niepowtarzalna, obchodząca jubileusz 60-lecia pracy zawodowej, Anna Polony.

Miłość to wzruszająca i dowcipna opowieść o odkrywaniu namiętności i rodzącej się erotycznej fascynacji dwójki dojrzałych osób. To historia o poszukiwaniu uczucia, bliskości i niezgodzie na przemijanie. O rozpaczliwej potrzebie widzenia i zobaczenia drugiego człowieka. To historia krótka i intensywna. Jak flesz fotograficznego aparatu.

Spektakl inspirowany: powieścią Spóźnieni kochankowie Williama Whartona, książką Starość jest piękna: manifest przeciwko kultowi młodości Esther Vilar oraz filmem Paula Andrew Williamsa Bezdomny z wyboru (Homme Less).

Szczegóły

Dzienniki

Dramat

„Dzienniki” w sposób ironiczny, cyniczny i z humorem opowiadają losy autora, który w dyskusji ze sobą samym podejmuje dialog z tradycją kultury polskiej. Komentuje bieżące wydarzenia polityczne dotyczące Polski i jej miejsca w Europie oraz świecie. Styl pracy powoduje, iż "Dzienniki" są zapisem poszukiwania własnej tożsamości oraz sensu własnej indywidualności...

Nigdy żaden naród nie potrzebował bardziej śmiechu, niż my dzisiaj. I nigdy żaden naród nie rozumiał śmiechu - jego roli wyzwalającej. Ale śmiech nasz dzisiejszy już nie może być śmiechem żywiołowym, czyli automatycznym - musi to być śmiech z premedytacją, humor stosowany na zimno i z powagą, musi to być najpoważniejsze zastosowanie śmiechu do naszej tragedii. Ten śmiech dyktowany strasznymi koniecznościami powinien by objąć nie tylko świat wrogów, ale przede wszystkim nas samych i w tym co mamy najdroższego.

Witold Gombrowicz "Dzienniki" 1954

Szczegóły

Scena Mistrzów AT: JAN PESZEK - monodram "Scenariusz dla nieistniejącego lecz możliwego aktora instrumentalnego"

Monodram

„Scenariusz dla nie istniejącego lecz możliwego aktora instrumentalnego” powstał w 1963 w ciągu kilku dni, ale przez długie lata nie był wykonywany, co zresztą kompozytor jakby przewidział nadając mu charakterystyczne dopełnienie. Jest w tym cały Schaeffer z jego wiarą w przyszłość: nie istniejący, lecz możliwy! Pisząc "Scenariusz..." i dopełniając go elementami dramaturgicznymi Schaeffer od razu myślał o wykonawcy; był nim Jan PESZEK. (…)
W osobie Jana Peszka Scenariusz znalazł interpretatora jedynego i najwłaściwszego (…)
Peszek trzyma w napięciu audytorium i zaskakuje coraz to nowymi akcjami. Kompozycja ma tempo dobrego filmu; poszczególne sceny rozgrywane są co do sekundy, dopiero pod koniec utworu – kiedy audytorium chwyciło już całkowicie sens utworu, aktor stosuje coś w rodzaju psychicznego relaksu i po prostu zaczyna się utworem bawić.

- Jadwiga Hodor, z programu przedstawienia

Szczegóły

Miłość

Dramat

Przypadkowe spotkanie dwojga ludzi. Łączą ich podeszły wiek, samotność i lęk przed rodzącym się uczuciem. On – bezdomny, zajmujący się na co dzień fotografią ekscentryk. Ona – pozbawiona wzroku marzycielka, żyjąca obrazem miasta zapamiętanym z dzieciństwa. On – wspaniały Jan Peszek. Ona – niepowtarzalna, obchodząca jubileusz 60-lecia pracy zawodowej, Anna Polony.

Miłość to wzruszająca i dowcipna opowieść o odkrywaniu namiętności i rodzącej się erotycznej fascynacji dwójki dojrzałych osób. To historia o poszukiwaniu uczucia, bliskości i niezgodzie na przemijanie. O rozpaczliwej potrzebie widzenia i zobaczenia drugiego człowieka.To historia krótka i intensywna. Jak flesz fotograficznego aparatu.

Spektakl inspirowany: powieścią "Spóźnieni kochankowie" Williama Whartona, książką "Starość jest piękna: manifest przeciwko kultowi młodości" Esther Vilar oraz filmem Paula Andrew Williamsa "Bezdomny z wyboru" ("Homme Less").

Szczegóły

Minetti. Portret artysty z czasów starości

Dramat

Wybitny tekst austriackiego dramatopisarza Thomasa Bernharda, analizujący rolę i kondycję aktora. Minetti. Portret artysty z czasów starości to spowiedź starego, wielkiego artysty, opowieść o jego stosunku do autorów i publiczności. Tekst bolesny, nieprzypisany do żadnego kraju i ponadczasowy.
Nasz bohater wzorowany jest na wybitnym niemieckim aktorze, Bernhardzie Minettim, przyjacielu i długoletnim współpracowniku Thomasa Bernharda, z którego autor robi symboliczną figurę Aktora. Być może będzie to kreacja ponadczasowa, ważna dla historii teatru, gdyż w tej roli zobaczymy mistrza sztuki teatralnej – Jana Peszka.

Szczegóły